Yönetmelik Metni
Resmi Gazete'den alınmıştır
YÖNETMELİK
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
MOTORLU ARAÇLARDAN ÇIKAN EMİSYONLAR VE BATARYA
DAYANIKLILIĞI (EURO 7) BAKIMINDAN MOTORLU
ARAÇLARIN VE MOTORLARININ VE BU ARAÇLAR
İÇİN TASARLANAN AKSAM, SİSTEM VE AYRI
TEKNİK ÜNİTELERİN TİP ONAYINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK
(AB/2024/1257)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesi uyarınca motorlu araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek ve sağlık ve çevrenin korunması amacıyla, araçların motorlarından çıkan gaz emisyonlarının Euro 7 emisyon sınır değerlerini sağlamasını teminen; motorlu araçların, aksam, sistem ve ayrı teknik ünitelerinin CO2 ve kirletici emisyonlar, yakıt ve elektrik enerjisi tüketimi ve batarya dayanıklılığı açısından Euro 7 emisyon tip onayı ve piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin ortak teknik gereklilikler ve idari hükümler ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik ayrıca; emisyon tip onayı, imalatın uygunluğu, dolaşımda uygunluk, araç üzerinde izleme sistemlerinin piyasa gözetimi ve denetimi, kirlilik kontrol sistemlerinin ve çekiş bataryalarının dayanıklılığına ilişkin kurallar ve ayrıca kurcalamayı sınırlandıran güvenlik hükümleri ve siber güvenlik tedbirleri, CO2 emisyonlarının, elektrik menzilinin, yakıt ve elektrik enerjisi tüketiminin ve enerji verimliliğinin doğru bir şekilde belirlenmesine yönelik kuralları da belirlemektedir.
(3) Bu Yönetmelik; 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’in 4 üncü maddesinde belirtilen ve bir veya daha fazla aşamada tasarımlanan ve imal edilenler dâhil olmak üzere, karayollarında kullanımı amaçlanan M1, M2, M3, N1, N2 ve N3 kategorilerindeki motorlu araçlar ile O3 ve O4 kategorisindeki römorkları ve söz konusu araçlar ve römorkları için tasarlanan aksam, sistem ve ayrı teknik üniteleri ve buzda yol tutuş lastikleri hariç olmak üzere 117 sayılı BM/AEK Regülasyonunda belirtilen C1, C2 ve C3 sınıfı lastikleri kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 4 üncü maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 388 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’in 3 üncü maddesinde yer alan tanımlar bu Yönetmeliğin uygulanmasında da geçerli olup söz konusu tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;
a) Amonyak (NH3): Egzoz borusundan salınan amonyağı,
b) Araç dışı şarj edilebilir hibrit elektrikli araç (OVC-HEV): Harici bir kaynaktan şarj edilebilen hibrit elektrikli aracı,
c) Araç dışı şarj edilemeyen hibrit elektrikli araç (NOVC-HEV): Aracın tahriki amacıyla kullanılan ve harici bir kaynaktan şarj edilemeyen, en az iki farklı enerji dönüştürücüsü ve iki farklı enerji depolama sistemine sahip aracı,
ç) Araç enerji tüketimi hesaplama aracı (VECTO): Ağır hizmet araçlarının CO2 emisyonlarını, yakıt tüketimini, elektrik enerjisi tüketimini ve elektrik menzilini belirlemede kullanılan bir simülasyon aracını,
d) Araç üzerinde izleme sistemi (OBM sistemi): Araç üzerinde yer alan, egzoz emisyonlarını izleyebilen, egzoz emisyon aşımlarını tespit edebilen ve bu bilgileri sağlık durumu bilgileriyle birlikte araç dışına iletebilen sistemi,
e) Araç üzerinde teşhis sistemi (OBD sistemi): Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde tanımlandığı şekilde, bir aracın üzerinde yer alan, araç üzerinde teşhis (OBD) bilgilerini üretebilen ve bu bilgileri araç dışına iletme kabiliyetine sahip sistemi,
f) Araç üzerinde yakıt ve elektrik tüketimini izleme cihazı (OBFCM cihazı): Bir aracın üzerinde yer alan, araç, motor, yakıt veya elektrik enerjisi ve araç yükü/kütle parametrelerini tespit eden ve bu parametreleri kullanarak yakıt ve elektrik enerjisi tüketim verilerini belirleyen ve araç içinde saklayan ve aracın enerji verimliliğini ve yakıt veya elektrik enerjisi tüketimini belirlemekle ilgili olan diğer parametreleri tespit eden ve kullanan herhangi bir yazılım veya donanımı,
g) Aşırı egzoz emisyonu sürücü uyarı sistemi: Bir aracın aşırı egzoz emisyonları hakkında kullanıcıya bilgi sağlamak ve aracın daha fazla kullanılmadan önce onarımını sağlamak üzere tasarlanmış, imal edilmiş ve monte edilmiş bir sistemi,
ğ) Azot oksit (NOx): Egzoz borusundan salınan nitrik oksidin (NO) ve azot dioksitin (NO2) toplamını,
h) Batarya dayanıklılığı: Bir çekiş bataryasının kendi sağlık durumu açısından ölçülen araç içindeki dayanıklılığını,
ı) Bir römorkun enerji verimliliği: Bir römorkun, çekici motorlu aracın CO2 emisyonları, yakıt ve elektrik enerjisi tüketimi, sıfır emisyon menzili, elektrik menzili ve motoru veya elektrik motor gücü üzerindeki etkisine ilişkin performansını,
i) Buharlaşma emisyonları: Egzoz emisyonlarından yayılan hidrokarbon buharları hariç olmak üzere, bir aracın yakıt sisteminden yayılan hidrokarbon buharlarını,
j) Buzda yol tutuş lastiği: Şiddetli kar koşullarında kullanılmak üzere ve ayrıca yüzeyi buzla kaplı yollar üzerinde kullanılmak üzere tasarlanmış olan ve 117 sayılı BM/AEK Regülasyonunda belirtilen gereklilikleri yerine getiren C1 sınıfı kar lastiğini,
k) Çekiş bataryası: Temel amacı aracı tahrik etmek olan ve enerji depolayan bir batarya sistemini,
l) Çevresel araç pasaportu (EVP): Kirletici emisyon sınırları seviyesi, CO2 emisyonları, yakıt tüketimi, elektrik enerjisi tüketimi, elektrik menzili, motor veya elektrikli motor gücü, batarya ömrü ve diğer ilgili değerler dâhil olmak üzere, bir aracın tescil anındaki çevresel performansına ilişkin bilgileri içeren dijital biçimdeki kaydı,
m) Dayanıklılık: Bir sistemin veya cihazın, aksamın veya aracın herhangi bir parçasının belirli bir süre boyunca gerekli performansını koruyabilme yeteneğini,
n) Dolaşımda uygunluk (ISC): Bu Yönetmelikte belirtilen dayanıklılık gerekliliklerine uygunluğun doğrulanması amacıyla, hizmete sunulan araçlar ile aksam, sistem veya ayrı teknik üniteler üzerinde gerçekleştirilen faaliyetleri,
o) Dünya çapında uyumlaştırılmış geçici sürüş çevrimi veya WHTC: 49 sayılı BM/AEK Regülasyonunun Ek 4’ünün madde 7.2.1 inci maddesi uyarınca dünya çapında uyumlaştırılmış geçici sürüş çevrimini,
ö) Dünya çapında uyumlaştırılmış sabit durum sürüş çevrimi veya WHSC: 49 sayılı BM/AEK Regülasyonunun Ek 4’ünün madde 7.2.1 inci maddesi uyarınca dünya çapında uyumlaştırılmış sabit durum sürüş çevrimini,
p) Düşük ayıraç sürücü uyarı sistemi: Tüketilebilir ayıraç seviyesinin düşük olduğunu kullanıcıya bildirmek ve ayıraç kullanılmasını sağlamak üzere tasarlanmış, imal edilmiş ve bir araca takılmış sistemi,
r) Egzoz dışı emisyonlar: Buharlaşma, lastik aşınması ve fren emisyonlarını,
s) Egzoz emisyonları: Motorlu aracın egzoz borusundan veya motordan kaynaklanan ve CO2, gaz, katı, sıvı bileşikler ve karter emisyonlarını kapsayan emisyonu,
ş) Elektrik enerjisi tüketimi: Bir aracın belirli kullanım koşulları altında çekiş bataryasından veya bataryalarından gelen elektrik enerjisini kullanma oranını,
t) Elektrik menzili: Çekiş bataryası tükenene kadar şarj tüketme çalışma koşulunda kat edilen mesafeyi,
u) Emisyon tip onayı: CO2 ve kirletici emisyonlar, yakıt ve elektrik enerjisi tüketimi ve batarya dayanıklılığı açısından bu Yönetmeliğin idari hükümlerine ve teknik gerekliliklerine uygun bir AB tip onayını,
ü) Emisyonlar: Bir motorlu aracın egzoz emisyonlarını veya egzoz dışı emisyonlarını,
v) Formaldehit (HCHO): Egzoz borusundan salınan formaldehiti,
y) Fren parçacık emisyonları: Bir aracın fren sisteminden çıkan parçacıkları,
z) Gaz halindeki kirleticiler: Karbondioksit (CO2) hariç olmak üzere gaz halindeki kimyasal türlerinin emisyonlarını,
aa) Gerçek sürüş emisyonları (RDE): Aracın EK-III’ün Tablo 1’inde ve Tablo 2’sinde belirtilen koşullar altındaki emisyonlarını,
bb) Hibrit araç (HV): En az iki farklı kategoride tahrik enerjisi dönüştürücüsü ve en az iki farklı kategoride tahrik enerjisi depolama sistemi ihtiva eden bir aktarma organıyla teçhiz edilmiş aracı,
cc) Hibrit elektrikli araç (HEV): Tahrik enerjisi dönüştürücülerinden birinin elektrikli makine olduğu hibrit aracı,
çç) İmalatın uygunluğu (CoP): Piyasaya arz edilen ürünlerin bu Yönetmelikte belirtilen gerekliliklere uygun olmasını sağlamak amacıyla imalatçının tesislerinde seçilen yeni araçlar, ayrı teknik üniteler veya aksamlar üzerinde gerçekleştirilen faaliyetleri,
dd) Kar lastiği: Sırt deseni, lastik taban bileşimi veya yapısı esas olarak çamur ve kar koşullarında araç hareketini başlatma ve kontrol etme yeteneği açısından, normal bir lastikten daha iyi bir performans elde etmek üzere tasarlanmış lastiği,
ee) Karbondioksit (CO2): Egzoz borusundan salınan karbondioksiti,
ff) Karbonmonoksit (CO): Egzoz borusundan salınan karbonmonoksiti,
gg) Karter emisyonları: Bir motorun içindeki veya dışında yer alan ve yağ karterine iç veya dış kanallarla bağlı olan bölgelerden kaynaklanan gaz halindeki kirleticileri,
ğğ) Kendi imalat tesisi: İmalatçının yeni araçları ve ilgili olduğunda ihraç edilmesi planlanan araçları üretme veya monte etme amacıyla kullandığı imalat veya montaj tesisini,
hh) Kendi tasarım merkezi: Komple aracın tasarlandığı ve geliştirildiği ve imalatçının kontrolü ve kullanımı altında olan tesisi,
ıı) Kilometre sayacı: Aracın imalatından bu yana kullanılarak kat ettiği toplam mesafeyi gösteren göstergeyi,
ii) Kirletici emisyonlar: CO2 emisyonları dışındaki egzoz emisyonları ve egzoz dışı emisyonları,
jj) Kirlilik kontrol cihazı: Bir araçta kirletici emisyonları kontrol altında tutan veya sınırlandıran cihazı,
kk) Kirlilik kontrol sistemleri: Tüm kontrol üniteleri ve bunların kullanımını yöneten yazılım dâhil olmak üzere, bir araç içine takılı kirlilik kontrol cihazlarını,
ll) Kurcalama: Motorun veya elektrik motorunun, araç kirliliği kontrol cihazlarının ve sisteminin, tahrik sisteminin, çekiş bataryasının, kilometre sayacının, OBFCM cihazının, OBD veya OBM sisteminin, bu sistemlerin herhangi bir yazılımının veya diğer mantıksal kontrol elemanlarının ve bunların verilerinin, aracın bu Yönetmelik gerekliliklerini karşılayamamasına neden olacak şekilde devre dışı bırakılması veya değiştirilmesini,
mm) Küçük ölçekli imalatçı: Her takvim yılında Avrupa Birliği ve Türkiye’de tescil edilen M1 kategorisinde 10.000’den az yeni motorlu araç, veya N1 kategorisinde 22.000’den az yeni motorlu araç, veya M2 ve M3 kategorilerinde toplam 450’den az yeni motorlu araç veya N2 ve N3 kategorilerinde toplam 6.000’den az yeni motorlu aracın imalatçısı olan ve;
1) Bağlı imalatçılar grubunun bir parçası olmayan veya,
2) Avrupa Birliği ve Türkiye’de tescil edilen toplamda M1 kategorisinde 10.000’den az yeni motorlu araç, veya N1 kategorisinde 22.000’den az yeni motorlu araç, veya M2 ve M3 kategorilerinde toplam 450’den az yeni motorlu araç veya N2 ve N3 kategorilerinde toplam 6.000’den az yeni motorlu araçtan sorumlu olan bağlı imalatçılar grubunun bir parçası olan veya,
3) Bağlı imalatçılar grubunun bir parçası olan ancak kendi imalat tesisini ve kendi tasarım merkezini işleten,
bir imalatçıyı,
nn) Lastik aşınması: Aşınma süreci nedeniyle lastikten kaybedilen ve ortama salınan malzemenin kütlesini,
oo) Metan (CH4): Egzoz borusundan salınan metanı,
öö) Metan olmayan hidrokarbonlar (NMHC): Metan hariç olmak üzere egzoz borusundan salınan toplam hidrokarbonları,
pp) Metan olmayan organik gazlar (NMOG): Metan hariç olmak üzere, egzoz borusundan salınan oksijenli ve oksijensiz hidrokarbonların toplamını,
rr) Motor: Bir aracın içten yanmalı motorunu,
ss) Nitröz oksit (N2O): Egzoz borusundan salınan nitröz oksiti,
şş) Onay veren onay kuruluşu: Emisyon tip onayını veren onay kuruluşunu,
tt) On μm’den az parçacıklı madde (PM10): Çapı 10 μm’den küçük olan parçacıklı maddeyi,
uu) Orijinal kirlilik kontrol sistemleri: İlgili araç için verilen tip onayının kapsadığı bir kirlilik kontrol sistemi veya bu sistemlerin bir araya getirilmesini,
üü) Özel kullanım amaçlı lastik: Hem yolda hem de arazide karma kullanım amacıyla veya başka bir özel görev amacıyla, ancak özellikle aracı arazi koşullarında başlatıp hareket halinde tutmak için tasarlanmış bir lastiği,
vv) Parçacık sayısı (PN): Egzoz borusundan veya frenlerden salınan katı parçacıkların toplam sayısını,
yy) Parçacıklı madde (PM): Egzoz borusundan veya frenlerden salınan ve bir filtre ortamında toplanan herhangi bir maddeyi,
zz) PN10: Egzoz borusundan veya frenlerden salınan ve çapı 10 nm veya daha büyük olan katı parçacıkların toplam sayısını,
aaa) Sade elektrikli araç (PEV): Tahrik enerjisi dönüştürücüleri olarak yalnızca elektrikli makineler ve tahrik enerjisi depolama sistemleri olarak yalnızca yeniden şarj edilebilir elektrik enerjisi depolama sistemleri ihtiva eden bir aktarma organıyla teçhiz edilmiş aracı,
bbb) Sade içten yanmalı motorlu araç (ICEV): Hidrojenle çalışanlar da dâhil olmak üzere, tüm tahrik enerjisi dönüştürücülerinin içten yanmalı motorlar olduğu aracı,
ccc) Sağlık durumu (SOH): Sertifikalı veya yeniyken belirlenen performansın yüzdesi olarak belirtilen ve bir aracın veya çekiş bataryasının kendi ürün ömrü içindeki belirli bir noktada, belirli bir performans metriğinin ölçülen veya tahmin edilen durumunu,
ççç) Sanal coğrafi sınırlama teknolojileri: Hibrit bir aracın içten yanmalı motor kullanılarak çalıştırılmasına izin vermeyen, yani belirli bir coğrafi alan içinde kullanıldığında sıfır emisyon modunu etkinleştirmeye yönelik teknolojileri,
ddd) Seçenek: Bu Yönetmelikte belirtilen ve imalatçıların kendi imal ettikleri araçlar için karşılık gelen tanımlamayı kullanabilmeleri amacıyla uymayı seçebilecekleri bir dizi ek gerekliliği,
eee) Sıfır emisyon menzili: PEV’ler için elektrik menziline karşılık gelen ve bir aracın sıfır egzoz emisyonuyla kat edebileceği maksimum mesafeyi,
fff) Sıfır emisyon modu: Hibrit bir aracın içten yanmalı motor kullanılmadan sürüldüğü, seçilebilir bir modu,
ggg) Şiddetli kar koşullarında kullanım amaçlı lastik: Sırt deseni, lastik taban bileşimi veya yapısı özellikle şiddetli kar koşullarında kullanılmak üzere tasarlanmış bir kar lastiğini veya özel amaçlı lastiği,
ğğğ) Toplam hidrokarbonlar (THC): Egzoz borusundan salınan toplam hidrokarbonları,
hhh) Ultra küçük ölçekli imalatçı: Bir önceki takvim yılında Avrupa Birliği ve Türkiye’de tescil edilen M1 kategorisinde 1.000’den az yeni motor
[Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]