Değişiklik Yönetmeliği Detayı

YÖNETMELİK Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından: SIĞINAK YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1- 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “a) Özel sığınaklar: Şahıs, tüzel kişilik veya kamuya ait bina ve tesislerin kullanıcıları için öncelikle en alt bodrum katlarında ya da toprağa oturan kısımlarında veya bina içinde yapılamıyorsa uygulama imar planı ya da planda hüküm yoksa 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile belirlenen yapı yaklaşma mesafesine aykırı olmamak kaydıyla inşa edilen sığınaklardır. b) Genel Sığınaklar: Halkın toplu kullanımına yönelik olarak, mevcut yapılarda bu amaç için hazırlanmış olan veya devlet eliyle yapılan, koordinasyonu Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından sağlanacak sığınaklardır.” MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 6- Sığınaklar kullanma amaçlarına göre ikiye ayrılırlar: a) Basınç Sığınakları: Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak ve harekat güvenliğini sağlamak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklardır. b) Serpinti sığınakları: Radyoaktif serpinti etkilerine ve kimyasal, biyolojik harp maddelerine, nükleer silahların zayıflamış basınç ve ısı tesirlerine, konvansiyonel silahların parça tesirlerine karşı korunmayı sağlayan, özel ya da genel şekilde yapılan sığınaklardır. Serpinti sığınakları şahıs, tüzel kişilik veya kamuya ait bina ve tesislerin öncelikle en alt bodrum katlarında ya da toprağa oturan kısımlarında veya bina içinde yapılır. Mümkün olmadığı takdirde, uygulama imar planı ya da planda hüküm yoksa Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile belirlenen yapı yaklaşma mesafesine aykırı olmamak kaydıyla bahçelerinde, toprağın yapısına göre yer üstünde veya tamamen veya kısmen yeraltında yapılır. Ancak tamamen toprağın altında kalmak koşuluyla, parselin yol cepheleri hariç yan ve arka bahçe yapı yaklaşma mesafeleri içinde de bitişik parseldeki yapıları hiçbir şekilde etkilememek koşuluyla sığınak yapılabilir. İmar mevzuatı uyarınca ön bahçe altında yer alan otoparklar, sığınak vasfında yapılmış ise sığınak olarak kullanılabilir. Serpinti sığınaklarının yer üstünde veya kısmen yeraltında yapılanları TAKS hesabına dâhil edilir. Ana yapıdan ayrı tamamen toprağın altında kalanlar ise TAKS hesabına dâhil edilmez. Sığınaklar emsal hesabına dâhil değildir. Bu Yönetmelikteki asgari koşulların sağlanması kaydıyla, Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekât, eğitim ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılarda Millî Savunma Bakanlığınca; Sahil Güvenlik Komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılarında ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca gerekli görülen sivil savunma idare merkezlerinde İçişleri Bakanlığınca; Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne ait seyir, can, mal ve çevre emniyeti amaçlı yapılarda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca; nükleer enerji tesisleri, savunma sanayisine yönelik tesisler gibi tasarımı ve kullanımı ileri güvenlik önlemleri gerektiren kritik ve stratejik önemi haiz yapılarda ise ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca; belirlenecek koşullarda sığınak uygulamaları gerçekleştirilir. Bu sığınakların ihtiyaç tespiti, yer tayini ve inşa süreçleri ve koordinasyonu ilgili kurumlarınca gerçekleştirilir. Tüm kurumlar, acil durum, harp ve kriz anında kullanılmak üzere, kesintisiz hizmet vermesi gereken kritik önemdeki birimlerine metrekare ve kullanıcı sayısı dikkate almaksızın sığınak yapar.” MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 7- Serpinti sığınakları, bu maddede belirlenen istisnalar dışında her türlü tesis ve binalarda yapılır. Onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde; a) 10’dan az bağımsız bölümü olan sadece konut kullanımlı yapılarda, b) Emsal hesabına konu alanı 1500 m2’den az olan konut dışı kullanımlı yapılar ile 1000 m2’den az olan resmi binalarda, c) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 10’dan az olup, binanın tamamının emsal hesabına konu alanı 1500 m2’den az olan konutla birlikte aynı zamanda konut dışı kullanımlı yapılarda, ç) Toplam yatak sayısı 50 ve daha az olan yurt, koğuş, otel ile diğer konaklama tesisleri ve toplam yatak sayısı 25 ve daha az olan engelli, yaşlı, çocuk sürekli bakımevi ve yataklı sağlık tesislerinde, d) Besihane, tavuk çiftliği, sera ve benzeri olarak belirlenen ve başkaca bir kullanım içermeyen tarım ve hayvancılık yapıları ile emsal hesabına konu alanı 2000 m2’den az olan her türlü imalat ve sanayi tesislerinde, e) Ceza infaz kurumları, tutukevleri gibi yoğun güvenlik gerektiren ve önlem alınan yapılarda, f) Tamamı 8 inci maddede belirlenen ölçü ve standartlarda yapılmış olan yapılarda, g) Yerüstü otopark yapılarında, açık ve kapalı pazar yerlerinde, depo, antrepo, akaryakıt ve LPG istasyonlarında, 5000 kişiden az seyirci kapasitesine sahip stadyum ve benzeri açık ve kapalı spor tesislerinde, sığınak yapma zorunluluğu aranmaz. Yeni yapılacak 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyum ve kapalı spor tesislerinde sığınak aranır. Mevcuttaki 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyumların bodrum katları var ise sığınak olarak kullanılabilecek rezerv alanlar tespit edilerek sığınak olarak düzenlenir. Alışveriş merkezi ya da kültür merkezi gibi binaların içerisinde yer alan sinema, tiyatro, konferans salonu ve benzeri kullanımlar binanın bodrum katında sığınak vasfına uygun şekilde projelendirilmiş ise bu kullanımların alanları binanın zorunlu sığınak ihtiyacı hesabından düşülür. Bir imar parselinde aynı veya farklı kullanım kararını haiz birden fazla bina bulunması durumunda, sığınak hesabı her bina için ayrı ayrı yapılır. Bu maddeye göre sığınak gerektirdiği tespit olunan her yapı için ayrı ayrı sığınak yeri ayrılabileceği gibi, sığınak gerektirdiği tespit olunan yapıların toplam ihtiyacını karşılayacak büyüklükten az olmamak kaydıyla parselde ortak bir veya birden fazla sığınak yapılabilir. Uygulama imar planı kararı ile toplu yapı kapsamına alınan ve ortak kat mülkiyeti kurulan birbirine bitişik parsellerde, sığınak gerektiren yapıların toplam ihtiyacını karşılayacak büyüklükte tek bir serpinti sığınağı yapılabilir. Ancak bu yapılarda, her parselde bu Yönetmelik kapsamında sığınak incelemesi yapılıp sığınak yeri tespit ve tahsis olunmadıkça kat mülkiyeti bozulamaz, yeni yapı ruhsatı düzenlenemez. Emsal hesabına konu alanı 2000 m2 ve üzerinde olan imalat ve sanayi tesislerinin doğrudan üretimle ilgili yapılarının hangilerinde sığınak yeri aranıp aranmayacağına ilişkin genel kurallar, ilin konumu, bölgenin özelliği ve tesislerin ülke ve bölge açısından stratejik önemi de değerlendirilerek il idare kurullarınca karar altına alınır ve kararın bir örneği uygulanmak üzere ilgili idarelere gönderilir.” MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 8- Özel sığınaklardan olan serpinti sığınaklarının inşasında aşağıdaki hususlara uyulur: a) Büyüklük: Kişi başına en az net bir metrekarelik sığınak yeri ayrılır. Sığınaklarda yapılacak tuvalet, duş ve mutfak nişi bu alana dâhil değildir. Kişi adedi; her bir bağımsız bölüm için bir odalı konutlarda iki, iki odalı konutlarda üç, üç ve daha fazla odalı konutlarda dört olarak dikkate alınır, yurt, koğuş, bakımevi, otel ve yataklı sağlık tesisleri gibi konaklama amaçlı tesislerde ise onaylı mimari projesinde belirlenen yatak sayısının yüzde yirmi arttırılması sonucu bulunur. Diğer bina ve tesislerde, kişi sayısı emsale konu alanının 20 sayısına bölünmesi sonucu çıkan sayıdır. 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyum ve kapalı spor tesislerinde yapılacak sığınakların kişi sayısı, seyirci kapasitesinin en az % 3’ü olarak hesaplanır. Farklı kullanımların bir arada olduğu yapılarda her farklı kullanımlı bağımsız bölüm veya mekânın sığınak hesabı ayrı ayrı yapılır. Bağımsız bölümlerin veya mekânların gerektirdiği sığınak alanlarının toplanması sonucu yapının tamamı için gerekli sığınak alanı bulunur. Eğitim tesislerinde sığınak hesabına konu kişi sayısının hesaplanmasında, emsale konu alanlar içinde olan atölyeler, spor, konferans, gösteri ve sergi salonları dikkate alınmaz. Sığınak yapımı il idare kurulu tarafından gerekli görülen her türlü imalat ve sanayi tesislerinin idari hizmet bölümleri hariç doğrudan üretim veya fonksiyonla ilgili yapı, bölüm veya ünitelerine ilişkin sığınak hesabı, onaylı yapı ruhsatı eki mimari projesinde belirtilen, bir vardiyada aynı anda çalışacak en fazla personel sayısına göre yapılır. Bu kapsamda yapılan sığınaklar 20 m2’den az olmamak üzere kişi başına 1 m2 sığınak alanı esas alınarak ihtiyaca göre belirlenir. Serpinti sığınaklarında her yüz kişi için erkek ve kadın olmak üzere ayrı ayrı birer tuvalet ve lavabo yeri ayrılır. Kalan küsuratın elli sayısından fazla olması halinde erkek ve kadın olmak üzere ayrı ayrı birer tuvalet ve lavabo yeri ilave edilir. Küsuratın 50 sayısından az olması halinde herhangi bir ilave yapılmaz. 100 m2 üzeri sığınaklarda içinde bir lavabo ve bir elektrikli pişirme yeri barındıran en az 2.30 m2 alanlı mutfak nişi yapılır. Ayrıca sığınağın içinde yangın söndürme cihazları ve asgari sağlık ekipmanları bulunan bir ilk yardım dolabı bulundurulur. Kişi sayısının hesaplanmasında yapı ruhsatı eki mimari proje esas alınır. Ancak yatak sayısı onaylı uygulama imar planı ile belirlenen tesislerde kişi sayısı plan kararına göre tespit edilir. Kişi sayısı, sığınağın bina dışına rastlayan duvar ve tavan döşemelerine ilişkin ölçü ve diğer bilgiler dâhil sığınaklara ilişkin hususların, mimari ve mekanik tesisat projelerinde gösterilmesi zorunludur. Sığınakların iç yüksekliği net 2.40 metreden aşağı olamaz. b) Sığınağı çevreleyen bina dış duvar kalınlığı: Sığınağın bina dışına rastlayan duvar ve tavan döşeme kalınlıkları en az 60 cm beton, 75 cm tuğla veya taş ya da 90 cm sıkıştırılmış topraktan olmalıdır. Bu malzemeler tek başına kullanılabileceği gibi radyasyon geçirgenliği bakımından bu ölçülerin birbirlerine oranları dikkate alınarak birlikte de kullanılabilir. Ayrıca bunlardan farklı yapı malzemeleri, ölçüleri radyoaktif serpintiye karşı geçirgenlik ve korunma katsayıları dikkate alınarak hesaplanmak suretiyle, bunlarla birlikte veya tek başına kullanılabilir. Sığınağın tamamen toprağın altında kalan ve dış açık ortam ile arasında en az 60 cm toprak dolgu bulunan dış duvarlarının kalınlığı statik hesaplara göre belirlenir. Bahçede yapılacak sığınaklarda da aynı uygulama yapılır. Eğitim yapılarının bina içi sığınaklarının tavanı en az 20 cm. ve duvarları en az 30 cm. kalınlığında betonarme olarak inşa edilir. c) Giriş yeri: Sığınağın girişi demir kapılı ve en az bir adet dik açı dönüşlü olmalıdır. Net alanı tuvalet, duş ve mutfak nişi hariç 100 metrekareden büyük sığınaklarda iki çıkışın sağlanması zorunludur. ç) Havalandırma: Sığınağın kullanım kapasitesine uygun mekanik havalandırma tesisatı yapılması zorunludur. Koruma zamanlarında dışarıdan alınan hava, tehdit anında takılmak üzere nükleer tip hepa filtre, kum havuzu gibi filtreleme sisteminden geçirilerek sığınak içerisine verilir. Barış zamanlarında ise dışarıdan alınan hava sadece G4 tipi kaba filtreden geçirilerek sığınak içerisine verilir. Gerekli hallerde mekanik tesisatın kullanımı, filtre ve benzeri malzemelerin hazır bekletilmesi, mekanik tesisatın rutin bakımları ve bu tesisatın kullanıma hazır tutulması, tesis veya bina yöneticisinin sorumluluğundadır. Sığınak havalandırması için aşağıdaki tabloda verilen koruma zamanlarında, bir kişi için gerekli olan hava debileri alınır. Aşağıdaki kapasite değerleri minimum değerler olup, hava kalitesini arttırıcı her türlü ilave önlem tasarımda kullanılabilir: Kanal tasarımı, menfez sayısı ve yerleşimi mekanik tesisat proje müellifi tarafından düzenlenir. Bu düzenleme TS 3419 “Havalandırma ve İklimlendirme Tesisleri-Projelendirme Kuralları” ve TS 3420 “Havalandırma ve İklimlendirme Tesislerini Yerleştirme Kuralları” standartları göz önüne alınarak yapılır. Sığınak havalandırma fanının enerji ihtiyacı fan elektrik motoruna uygun kapasitede bir jeneratör veya kesintisiz güç kaynağı ile karşılanmalı, jeneratör için sığınak alanı dışında bir alan makine dairesi olarak tasarlanmalıdır. Jeneratör egzozu doğrudan dışarıya verilmelidir. Jeneratörün devre dışı kaldığı durumlarda ise, enerji ihtiyacı fana bağlı insan gücü ile çalışan çevirmeli kol yardımı ile karşılanmalıdır. Resmi binalar ile sağlık ve eğitim yapılarındaki sığınaklarda en az 24 saat kesintisiz elektrik teminini sağlayacak tedbirlerin alınması ve hazır halde tutulması zorunludur. Resmi ve özel bütün sığınaklarda iletişim prizine ek olarak uydu telefonu altyapısı ve/veya acil durum kablosuz bağlantı alanı (Wİ-Fİ noktası) yapılır. Elektronik haberleşme donanımı yılda bir test edilir. d) Hijyen tedbirleri: Sığınak biriken çöplerin ve diğer atıkların kolayca uzaklaştırılmasını sağlayıcı özellikte tasarlanmalı, helâ taşı yerine klozet kullanılmalı ve mümkünse radyoaktif sızıntıya karşı ilave tedbirler de alınarak atık su gideri kanalizasyona bağlanmalıdır. Sığınaklarda atık su giderinin doğrudan kanalizasyona bağlandığı durumlarda geri tepmeyi engellemek üzere geri tepme ventili uygulaması yapılmalıdır. e) Standartlar: Serpinti sığınaklarında, bu Yönetmelikte yer alan ölçülerden daha az olmamak koşuluyla yaşlılar ve hamileler gibi hareket kısıtlılığı olanların da kullanımına olanak sağlayacak şekilde engellilere ilişkin standartlar da dâhil olmak üzere Türk Standardları Enstitüsünce hazırlanan tüm standartlara ve diğer mevzuata uyulur.” MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 10 -Yapılacak metroların gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılmak üzere projelendirilmeleri ve inşa edilmeleri esastır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile belediyelerce, mevcut metro ve diğer yeraltı raylı sistem durakları ve tünellerinin ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının görüşüne istinaden belirlenecek ihtiyaç analizi ve planlama dahilinde noksanlıkları giderilerek genel sığınak vasfında olacak şekilde düzenlenmesi esastır. Sinema, tiyatro, eğlence yeri, otopark, garaj, kapalı çarşı ve pasaj gibi yapı ve tesislerin yeraltında inşa edilmelerini teşvik için belediyelerce her türlü kolaylık sağlanması ve buraların gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılması için gerekli tedbirlerin alınması zorunludur. Yeni yapılacak millet bahçelerinden yüzölçümü 15.000 m2 ve üzerinde olanlarda bahçe alanının % 3’ünden az olmamak üzere, girişleri bulunduğu ortamla uyumlu ve korunaklı olacak şekilde yeraltında veya yerüstünde genel sığınak yapılır. Yüzölçümü 15.000 [Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]