Resmi Gazete Metni
Resmi Gazete'den alınmıştır
15 Eylül 2023 CUMA
Resmî Gazete
YÖNETMELİK
Sayı : 32310
Cumhurbaşkanlığı (Diyanet İşleri Başkanlığı)'ndan:
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Diyanet İşleri Başkanlığı Döner Sermaye
Daire Başkanlığı tarafından yürütülen iş ve işlemlerle ilgili idari ve mali hususları
düzenlemek, Başkanlıkça yapılacak sınavların mali işlemleri ile döner sermayenin faaliyet
alanları, kaynakları, bütçesinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve denetimine
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Diyanet İşleri Başkanlığı Döner Sermaye Daire
Başkanlığının faaliyet alanlarına giren bütün mal ve hizmetler ile ilgili iş ve işlemleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri
Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başkan: Diyanet İşleri Başkanını,
b) Başkanlık: Diyanet İşleri Başkanlığını,
c) Daire Başkanı: Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü Döner
Sermaye Daire Başkanını,
ç) Döner sermaye: Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla ve
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak
ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet
üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için kamu idaresine bağlı olarak kurulmuş
işletmelere tahsis edilen sermayeyi,
d) Genel Müdür: Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Genel Müdürünü,
e) Genel Müdürlük: Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Genel Müdürlüğünü,
f) Harcama yetkilisi: Döner sermayeli işletmelerde bütçe ile ödenek tahsis edilen her
bir işletmenin en üst yöneticisini veya anılan görevi yürütmekle görevlendirilen kişiyi,
g) İşletme: Döner Sermaye İşletmesini,
ğ) Mali yıl: Takvim yılını,
h) Muhasebe birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine
ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması,
ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve
raporlanması işlemlerini yürüten birimi,
1) Muhasebe yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe
biriminin yönetiminden sorumlu olan usulüne uygun atanmış yöneticiyi,
i) Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla
ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye
yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan
görevlileri,
j) Yönetim Kurulu: Döner Sermaye İşletme Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
Sermaye
İKİNCİ BÖLÜM
Sermaye, Faaliyet Alanları, Gelirler ve Giderler
MADDE 5- (1) İşletme'nin sermayesi 80.000.000.-TL (Seksen Milyon Türk
Lirası)'dir. İhtiyaç duyulması hâlinde bu tutar 633 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde
belirlenen tutara kadar Cumhurbaşkanı tarafından artırılabilir. Elde edilen kârlar, ödenmiş
sermaye tutarı tahsis edilen sermaye tutarına ulaşılıncaya kadar sermayeye ilave olunur.
Ödenmiş sermaye tutarı, tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra kalan kârlar, izleyen
mali yılın Şubat ayı sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe
birimine yatırılır.
(2) Bağış ve yardımlar tahsis olunan sermaye ile sınırlı olmaksızın sermayeye eklenir.
Şartlı bağışlar şart kılınan yere harcanır.
(3) İşletme'nin zararları, dönem net zararı hesabına alınarak, geçmiş yıllar zararları
hesabında bekletilir ve ertesi yıllar kârları ile kapatılır.
Sermaye kaynakları
MADDE 6- (1) İşletme'nin sermaye kaynakları;
a) 633 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi hükmüne göre kurulan Döner Sermaye
İşletmesi'nin sermayesinden,
b) İşletme faaliyetlerinden elde edilecek kârlardan,
c) Bağış, yardım ve diğer gelirlerden,
oluşur.
Faaliyet alanları
MADDE 7- (1) İşletme'nin faaliyet alanları şunlardır:
a) Basılı, süreli, sesli ve görüntülü eserlerin basım/yapım, tanıtım, reklam, dağıtım ve
satış işlemlerini gerçekleştirmek.
b) Yurt içinde ve yurt dışında açılan fuarlara katılım işlemlerini yürütmek.
c) Başkanlıkça yapılacak sınavlarla ilgili mali işlemleri gerçekleştirmek.
ç) İşletme hizmetleri için ihtiyaç duyulan gayrimenkul ve taşıt kiralama veya satın
alma işlemlerini, ilgili diğer mevzuat ve düzenleyici işlemlerde belirtilen usule uygun olarak
gerçekleştirmek.
Gelirler
MADDE 8- (1) İşletme'nin gelirleri şunlardır:
a) Her türlü mal ve hizmetin satışından elde edilen gelirler.
b) Özel kişi veya kuruluşlarca incelenmesi talep edilen dini yayınların Din İşleri
Yüksek Kurulu tarafından incelenmesi ve mütalaası karşılığı elde edilen gelirler.
c) Sınav giderlerini karşılamak üzere sınav hizmetlerinden elde edilen gelirler.
ç) 7 nci madde kapsamında Başkanlık birimlerinin dini yayınlar ile ilgili basım işleri
karşılığında alınan ücretler.
d) 7/3/2019 tarihli ve 810 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu
Haznedarlığı Yönetmeliği çerçevesinde elde edilen gelirler.
e) Bağış ve yardımlar ile diğer gelirler.
Giderler
MADDE 9- (1) İşletme'nin giderleri şunlardır:
a) İşletme tarafından yürütülen, her çeşit mal ve hizmet üretimi ile yayın faaliyetleri
için gerekli olan mal ve hizmet alımı giderleri.
b) İşletme faaliyetleri için yurt içi ve yurt dışında görevlendirilen personele, mevzuatı
uyarınca ödenecek gündelik, yol masrafı, konaklama, tercümanlık hizmeti, organizasyon ve
danışmanlık giderleri.
c) Taşınmazların kiralanması, onarımı, temizliği, bakımı ve güvenliğine yönelik
harcamalar ile İşletme tarafından kullanılan taşıt, araç, gereç ve demirbaşlar ile bunların
işletme, bakım ve onarım giderleri.
ç) Basılı, süreli, sesli, görüntülü ve dijital yayınların inceletilmesi ve mütalaası
karşılığında özel kişi ve kuruluşlara ödenecek ücretler.
d) İşletme kadrolarında istihdam edilen ve ücretleri genel bütçeden ödenmeyen
personel için mevzuatı gereğince yapılacak giderler.
e) İşletme faaliyetleri kapsamında her türlü reklam, tanıtım, dağıtım, posta, kargo,
güvenlik, haberleşme, temizlik, enerji, ısıtma, aydınlatma, su, yakıt, gaz ve benzeri ile
pazarlama giderleri.
f) 33 üncü maddede sayılan sınav giderleri için yapılacak giderler.
g) Yayın hizmetleri ile ilgili olarak yapılan ithalat ve ihracat giderleri.
ğ) Yayın satış ve teşhir yerleri için gerekli mal alım, satım ve benzeri giderler.
h) İşletme'nin faaliyeti kapsamındaki bankacılık işlemleri, akitten doğan gecikme
zammı, vergi, vergi ziyaı, resmi harç, iştirak payı, noter, avukatlık, hakem, mahkeme,
bilirkişi, ilam, fire, zaiyat, indirim, imha, terkin, sigorta ve benzeri giderleri.
1) Diğer giderler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yönetim Kurulu, Harcama Yetkilisi ve Diğer Görevliler
Yönetim Kurulu
MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu, İşletme'nin üst karar organı olup, döner sermaye
hizmetlerinin bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde yürütülmesini sağlar.
(2) Yönetim Kurulu, Genel Müdürün başkanlığında, Genel Müdürlük bünyesindeki
daire başkanları ve sekretarya işlerinden sorumlu yayınevi satış müdüründen oluşur. Yönetim
Kurulunun sınavlarla ilgili konuları görüşeceği ve karara bağlayacağı toplantılara, Diyanet
İşleri Başkanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürü ile Personel Sistemleri Eğitim ve Sınavlar
Daire Başkanı da katılarak oy kullanır.
(3) Yönetim Kurulu, Yönetim Kurulu Başkanının isteği üzerine, salt çoğunlukla
toplanır ve salt çoğunlukla karar alır. Oylarda eşitlik olması hâlinde Yönetim Kurulu
Başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Yönetim Kurulunda oylar kabul ve
ret şeklinde kullanılır. Çekimser oy kullanılmaz.
(4) Yönetim Kurulu kararları, Başkan veya görevlendireceği başkan yardımcısının
onayından sonra geçerlilik kazanır.
Yönetim Kurulunun görevleri
MADDE 11- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) İşletme tarafından yürütülen hizmetlerin prensiplerini, bütçe, program, proje ve
teklifler ile mali yılsonunda hazırlanan bilançoyu, yatırım programlarını ve yapılan işlere ait
faaliyet raporunu incelemek ve karara bağlamak.
b) İşletme tarafından satışı yapılan her türlü mal ve hizmetlerle ilgili genel müdür
onayı ile tespit edilen fiyatlara uygulanacak indirim oranlarını belirlemek.
c) İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde İşletme'ye işçi alınması veya çıkarılması ile
ilgili karar vermek.
ç) Sınavlara müracaat eden adaylardan alınacak sınav başvuru ve işlem ücretlerini
belirlemek.
d) Satın alınmasında ve Başkanlık satış yerlerinde satılmasında sakınca bulunmadığına
dair Din İşleri Yüksek Kurulunca hakkında karar verilmiş olan dış yayınların hangi şartlarla
ve ne miktarda satın alınacağı, bedellerinin nasıl ödeneceği ve bu yayınlarla ilgili diğer
hususlar hakkında karar vermek.
e) Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından dini yayınların incelenmesi ve mütalaası
karşılığı alınacak ücretleri belirlemek.
f) İşletme ile ilgili olarak Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeler tarafından getirilen diğer
konuları görüşüp karara bağlamak.
g) Kredili satışlarda, 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile 15/6/1984 tarihli ve 84/8213
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde alınacak peşinat tutarını, vadeyi ve diğer hususları
belirlemek.
Harcama yetkilisinin yetki ve sorumluluğu
MADDE 12- (1) İşletme'nin bütçesinden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin
harcama talimatı vermesiyle mümkündür.
(2) Harcama talimatlarında, hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi,
kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin
bilgiler yer alır.
Daire Başkanının görevleri
MADDE 13- (1) Döner Sermaye Daire Başkanının görevleri şunlardır:
a) İşletme'yi idare ve temsil etmek.
b) İşletme'nin idari, mali ve teknik işlerini, mevzuata, çalışma programlarına, stratejik
plana, bütçe esaslarına, Yönetim Kurulu kararlarına ve işletmecilik esaslarına uygun olarak
yürütmek.
c) Başkanlık yayınlarının tanıtım, reklam, satış ve dağıtımı ile ilgili iş ve işlemlerin
yürütülmesini sağlamak.
ç) İşletme'nin taşınır işlemleri, gelir ve gider gerçekleştirme ile ilgili tahakkuk ve
ödeme işlemlerinin usulüne uygun şekilde yürütülmesini sağlamak ve denetlemek.
d) İşletme'de görevli personelin görev dağılımını yapmak ve denetlemek.
e) İşletme'nin yıllık çalışma programları ve bütçe tasarılarının hazırlanmasını
sağlamak.
f) İşletme'nin muhasebe, ayniyat, ambar, tahakkuk ve ödemelerle ilgili hizmetlerinin
usulüne uygun şekilde yürütülmesini sağlamak ve denetlemek.
g) Yapılacak harcamalara ait belgeleri muhasebe yetkilisi ile birlikte imzalamak.
ğ) Amirlerince verilen diğer görevleri yapmak.
(2) Daire Başkanı, idari işlerde yalnız, mali işlerde muhasebe yetkilisi ile birlikte
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri
çerçevesinde sorumludur.
Yayınevi satış müdürlerinin görevleri
MADDE 14- (1) Yayınevi satış müdürlerinin görevleri şunlardır:
a) Muayene ve kabul işlemlerini, 19/12/2002 tarihli ve 24968 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik ile aynı
tarihli ve sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hizmet Alımları Muayene ve Kabul
Yönetmeliğine göre yürütmek.
b) İhale iş ve işlemlerini, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile
5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri ve ilgili diğer
mevzuata göre yürütmek.
c) İşletme'de görevli işçiler, işletme deposu, yayın satış yerleri, yayınların basım, satış,
dağıtımı ve abonelik ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek.
ç) Tahakkuk, telif ve sınav işlerini gider gerçekleştirme görevlisi olarak mali mevzuata
göre yürütmek.
d) İşletme'nin gelirlerinin tahakkuk ve takip işlerini gelir gerçekleştirme görevlisi
olarak ilgili mevzuata göre yürütmek.
e) Amirleri tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Gerçekleştirme görevlileri
MADDE 15- (1) İşletme'den yapılacak giderler ile tahsil edilecek gelirler,
gerçekleştirme görevlileri tarafından tahakkuk ettirilir.
(2) Gerçekleştirme görevlileri, İşletme'nin iş ve işlemlerini Döner Sermayeli
İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara
göre yürütür.
(3) Gerçekleştirme görevlileri ve harcama yetkilisi, mali yönden birlikte sorumludur.
Birleşemeyecek görevler
MADDE 16- (1) 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin dördüncü fıkrası hükmü
gereğince harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevleri aynı kişide birleşemez.
(2) 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe
konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince taşınır
kayıt yetkilisi ile taşınır kontrol yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez.
Muhasebe yetkilisi
MADDE 17- (1) İşletme'nin muhasebe işlemleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca
görevlendirilecek muhasebe yetkilisi tarafından yürütülür.
Yayın satış görevlileri
MADDE 18- (1) Yayın satış görevlileri, İşletme'ye bağlı yayın satış yerlerinde
satılmak üzere taşınır kayıt yetkilisi sıfatıyla kendilerine gönderilen taşınır malların,
muhafazası ile giriş ve çıkışlarına ilişkin kayıtların tutulmasından görevli ve sorumludurlar.
Muhasebe yetkilisi mutemedi
MADDE 19- (1) Muhasebe biriminin bulunduğu yer dışında gerçekleştirilen
faaliyetler nedeniyle oluşacak İşletme gelirleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve
Muhasebe Yönetmeliğindeki esaslara göre görevlendirilen muhasebe yetkilisi mutemetleri
aracılığıyla tahsil edilir.
Mutemet ve avans işlemleri
MADDE 20- (1) Mutemet ve avans işlemlerinde, 30/12/2005 tarihli ve 2005/9913
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Kayıt usulleri
MADDE 21- (1) Muhasebe birimi tarafından tutulacak defterler ve muhasebe kayıtları
hakkında Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Bütçe
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali İşlemler
MADDE 22- (1) İşletme bütçesi, metin kısmı ile ekli cetvellerden oluşur.
(2) Bütçe, gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları
gösterir. İşletme'nin yıllık gelir ve gider bütçesi ile iş programı her mali yıl için, bir sonraki
mali yılın başlangıcından en az bir ay önce Daire Başkanlığı tarafından hazırlanır ve Yönetim
Kuruluna sunulur. Yönetim Kurulunda, iş programı ve bütçenin en geç Aralık ayı sonunda
karara bağlanması gerekir.
(3) İşletme'nin iş programı ve bütçesi yapılabilirlik projelerine dayalı iş programları
ve bütçe teklifleri çerçevesinde ve ilgili birimlerle iş birliği içinde hazırlanır.
(4) Bütçe, faaliyet alanları ayrımı gözetilerek, İşletme tarafından belirlenen bir düzen
içinde hazırlanır.
(5) İhtiyaç olması hâlinde bütçe ödenekleri arasında aktarma Daire Başkanlığının
talebi üzerine Saymanlık Müdürlüğü tarafından yapılır.
(6) Mevcut bütçenin yeterli olmaması hâlinde İşletme tarafın
[Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]