Yönetmelik Detayı

13 Mart 2025 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 32840 KURUL KARARI Nükleer Düzenleme Kurumundan: Karar No: 2025-14/1 KURUL KARARI Karar Tarihi: 6/3/2025 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden; 95 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 28/10/2023 tarihli ve 32353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine ve 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanan "Radyasyon Tesislerinde ve Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilen Radyasyondan Korunma Sorumlularının Niteliklerine ve Görevlendirilmelerine İlişkin Usul ve Esaslar"ın onaylanmasına karar verilmiştir. Ek: Radyasyon Tesislerinde ve Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilen Radyasyondan Korunma Sorumlularının Niteliklerine ve Görevlendirilmelerine İlişkin Usul ve Esaslar RADYASYON TESİSLERİNDE VE RADYASYON UYGULAMALARINDA GÖREVLENDİRİLEN RADYASYONDAN KORUNMA SORUMLULARININ NİTELİKLERİNE VE GÖREVLENDİRİLMELERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Hükümleri MADDE 1- (1) Bu Usul ve Esasların amacı, radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında görevlendirilen radyasyondan korunma sorumlularının niteliklerine ve görevlendirilme esaslarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. kapsar. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Usul ve Esaslar, radyasyon tesislerini ve radyasyon uygulamalarını Dayanak MADDE 3- (1) Bu Usul ve Esaslar, 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 28/10/2023 tarihli ve 32353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine ve 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4- (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen; a) Başarı sertifikası: İlgili eğitim kodu kapsamında radyasyondan korunmaya yönelik düzenlenen sınav sonucunda başarılı olan adaya Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından verilen sertifikayı, b) Eğitim kodu: Eğitim programı kapsamında faaliyet türüne göre Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen kodu, c) Eğitim programı: İyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetlere özgü olarak Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen; eğitimin içeriğini, süresini, yöntemini, eğitim kodunu ve modüllerini içeren programı, ç) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu, d) Radyasyon tesisi: Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması veya bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisi, e) Radyasyon uygulamaları: Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması, bakımı ve onarımı ile radyoaktif kaynakların ihracatı, ithalatı ve taşınması faaliyetlerini, f) Radyasyondan korunma sorumlusu: Radyasyon tesisinin veya radyasyon uygulamasının türüne göre Kurum tarafından belirlenmiş nitelikleri taşıyan, yetkilendirilen kişi veya yetkilendirilmek üzere başvuran kişi tarafından yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen görevlendirilen ve yetkilendirilen kişiye verilen yetki kapsamında Kurum tarafından uygun bulunan gerçek kişiyi, g) Yetkilendirilen kişi: Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için Kurum tarafından kendisine lisans veya izin verilen gerçek veya tüzel kişiyi, ğ) Yetkilendirme: Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için yapılan başvurunun yeterli ve uygun bulunması sonucunda gerçek veya tüzel kişilere Kurum tarafından lisans veya izin verilmesi işlemini, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Genel İlkeler, Değerlendirme Süreci ve Eğitim Kodları Genel ilkeler MADDE 5- (1) Radyasyon tesislerini işletmek veya radyasyon uygulamalarını yürütmek için yetkilendirilmek üzere başvuran kişi veya yetkilendirilen kişi tarafından bu Usul ve Esaslarda radyasyon tesisinin veya radyasyon uygulamasının türüne göre belirlenmiş nitelikleri taşıyan; radyasyon tesisleri için en az iki, radyasyon uygulamaları için en az bir kişi istihdam edilir ve radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilir. (2) Radyasyondan korunma sorumluları, radyasyon tesislerinin işletilmesi veya radyasyon uygulamalarının yürütülmesi kapsamında radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyete ilişkin; plan, program ve talimatları hazırlamak, müdahaleleri yapmak ve yetkilendirmeye yönelik diğer işlemleri yürütmekle yükümlüdür. (3) Radyasyondan korunma sorumlularının, görevlendirildikleri radyasyon tesisine veya radyasyon uygulamasına ilişkin radyasyondan korunma, radyasyon güvenliği, radyoaktif atık yönetimi, radyoaktif maddelerin taşınması, radyasyon acil durumlarının yönetimi, radyasyon tesislerinin veya radyoaktif kaynakların emniyeti ve kullanılan radyasyon kaynakları hakkında yetkin olması ve yetkinliğinin sürdürülmesi zorunludur. (4) Bu Usul ve Esaslarda belirtilmeyen radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında görevlendirilecek radyasyondan korunma sorumlularının nitelikleri ve görevlendirilme esasları Kurum tarafından dereceli yaklaşım göz önünde bulundurularak belirlenir. (5) Bu Usul ve Esaslarda belirtilen ön lisans, lisans ve lisansüstü mezuniyeti şartları, üniversitelerden ya da bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından sağlanır. (6) Radyasyondan korunmaya yönelik eğitim programlarına, sınavlara ve sertifikasyona ilişkin hususlarda ilgili mevzuatta yer alan hükümler uygulanır. (7) Radyasyondan korunma sorumlularının görev ve sorumluluklarına ilişkin hususlarda ilgili mevzuatta yer alan hükümler uygulanır. Radyasyondan korunma sorumlusunun değerlendirilmesi MADDE 6- (1) Radyasyon tesislerine ve radyasyon uygulamalarına yönelik yetkilendirme başvurularında radyasyondan korunma sorumlusu olarak bildirilen kişilere ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin Kurum tarafından uygun bulunması durumunda, söz konusu kişiler yetkilendirilen kişinin yetkisi kapsamında görevlendirilmiş sayılır. (2) İlgili yetkilendirme başvurularında radyasyondan korunma sorumlusu olarak bildirilen kişilere ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin Kurum tarafından uygun bulunmaması durumunda, Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde yer alan hükümler uyarınca eksiklikler yetkilendirilmek üzere başvuran kişiye bildirilir ve söz konusu eksikliklerin tamamlanması süreci yürütülür. (3) Radyasyondan korunma sorumlusu olarak görev yapan kişilerin değişmesi durumunda yetkilendirilen kişi tarafından Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde yer alan hükümler uyarınca Kuruma başvuruda bulunulur. Eğitim kodları MADDE 7- (1) Bu Usul ve Esaslarda belirtilen radyasyondan korunma sorumlularının nitelikleri uyarınca, 19/2/2025 tarihli ve 32818 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmeliğe göre düzenlenen eğitim programı kapsamında radyasyon tesisinin veya radyasyon uygulamasının türüne göre Kurum tarafından belirlenen eğitim kodları EK-1'de belirtilmiştir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Radyasyon Tesislerinde Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma Sorumlusunun Işınlama tesisleri Nitelikleri MADDE 8- (1) Gama ışınlama tesislerinde ve elektron demeti/X-ışını ışınlama tesislerinde aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: olmak. a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak. b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış c) Radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak. ç) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Hızlandırıcı tesisleri MADDE 9- (1) Radyoizotop üretim amaçlı hızlandırıcı tesislerinde; fizik, kimya, fizik mühendisliği, kimya mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan ve radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi alan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Nükleer tıp fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak. b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. (2) Eğitim/araştırma amaçlı hızlandırıcı tesislerinde aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Fizik, kimya, fizik mühendisliği, kimya mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak. olmak. b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış c) Radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak. ç) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Radyoaktif kaynak hazırlama tesisleri MADDE 10- (1) Radyoaktif kaynak hazırlama tesislerinde; fizik, kimya, fizik mühendisliği, kimya mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan ve radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi alan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Nükleer tıp fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak. b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Proton tedavi tesisleri MADDE 11- (1) Proton tedavi tesislerinde; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan ve radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi alan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Radyoterapi fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak. b) Fen bilimleri, mühendislik, sağlık bilimleri veya nükleer bilimler bölümlerinin birinden radyoterapi fiziği alanı dışında lisansüstü mezunu olmak, radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisler MADDE 12- (1) Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesislerde aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: olmak. a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak. b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış c) Radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak. ç) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Birinci Grup Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma Sorumlusunun Nitelikleri Nükleer tıp uygulamaları MADDE 13-(1) Nükleer tıp uygulamalarında nükleer tıp uzmanları radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir. (2) Nükleer tıp uygulamalarında; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Nükleer tıp fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak. b) Nükleer tıp uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Radyoterapi uygulamaları MADDE 14- (1) Radyoterapi uygulamalarında; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Radyoterapi fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak. b) Fen bilimleri, mühendislik, sağlık bilimleri veya nükleer bilimler bölümlerinin birinden radyoterapi fiziği alanı dışında lisansüstü mezunu olmak, radyoterapi uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Zırhlanmış alanda yapılan endüstriyel radyografi uygulamaları MADDE 15- (1) Zırhlanmış alanda yapılan endüstriyel radyografi uygulamalarında aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik ya da teknik eğitim bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak. b) Endüstriyel radyografi uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak. c) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakım ve onarımı veya radyoaktif kaynak değişimi yapmak amacıyla kurulan alanlarda yürütülen uygulamalar MADDE 16- (1) Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakım ve onarımı veya radyoaktif kaynak değişimi yapmak amacıyla kurulan alanlarda yürütülen uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak. b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak. c) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak. BEŞİNCİ BÖLÜM İkinci Grup Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma Sorumlusunun Nitelikleri Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tір 1 MADDE 17- (1) Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 1'de aşağıdaki şartlardan birini taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir: a) Sağlık fizikçisi olmak. b) Radyoloji uzmanı olmak. c) Radyoloji, tıbbi görüntüleme teknikleri, nükleer tıp teknikleri veya radyoterapi bölümlerinin birinden ön lisans mezunu olmak. (2) Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 1'de; radyoloji uzmanları dışındaki hekimler ya da fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir. Endüstriyel radyografi uygulamaları MADDE 18- (1) Endüstriyel radyografi uygulamalarında aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma [Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]