Yönetmelik Metni
Resmi Gazete'den alınmıştır
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
DOĞAL GAZ PİYASASI LİSANS YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 7/9/2002 tarihli ve 24869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 3- Bu Yönetmelik, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (23), (37) ve (40) numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“23) Piyasa faaliyeti : Doğal gazın iletimi, dağıtımı, toptan satışı, ithalatı, ihracatı, sıvılaştırılması ve LNG tesislerinde sıvı olarak veya yer altı ve yer üstü tesislerinde gaz veya sıkıştırılmış gaz olarak depolanması dahil olmak üzere alımı, satımı veya hizmet ve ticari faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin işlemlerden oluşan faaliyeti,”
“37) Toptan satış: Doğal gazın dağıtım şirketlerine, serbest tüketicilere ve ilgili lisans sahiplerine yapılan satışını,”
“40) Tüzel kişi (şirket) : Kanun hükümleri uyarınca doğal gazın üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan satışı, ithali, ihracı, sıvılaştırılması, ticareti ve depolanması fonksiyonlarını yürütmek üzere kurulmuş özel veya kamu hukuku tüzel kişisini,”
“54) Doğal gazın sıvılaştırılması: Yurt içinde üretilen ve/veya ithal edilen doğal gazın yurt dışına ihraç edilmesi ya da yurt içinde yeniden satışı amacı ile sıvılaştırılmasını,
55) Sıvılaştırma tesisi: Yurt içinde üretilen ve/veya ithal edilen doğal gazın sıvılaştırılarak yurt dışına ihraç edilmesi ya da yurt içinde yeniden satışı amacına konu tesisleri,
56) Yüzen LNG terminali (FSRU): LNG'nin gemilerden boşaltımı ve depolanması, depolanan LNG'nin gazlaştırılması ve iletim şebekesine gönderilmesi, depolanan LNG'nin LNG gemilerine yüklenmesi işlevlerini yerine getiren gemileri,
57) Günlük Referans Fiyat (GRF): 31/3/2017 tarihli ve 30024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliği ve ilgili mevzuatta tanımlanan günlük doğal gaz fiyatını,
58) Spot boru gazı ithalatı: 19/9/2019 tarihli ve 30893 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Spot Boru Gazı İthalat Miktarı ve Uygulama Yönteminin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar ve ilgili mevzuatta tanımlanan spot boru gazına ilişkin ithalatı,”
“Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Piyasada lisans almaksızın faaliyette bulunduğunun tespit edilmesi halinde, ilgili gerçek veya tüzel kişi hakkında Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“h) Sıvılaştırma lisansı.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Piyasada faaliyet gösterecek özel hukuk tüzel kişilerinin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda anonim şirket veya limited şirket olarak kurulmaları halinde, hisselerin tamamının nama yazılı olması şarttır.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğe 9 uncu maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki 9/A maddesi eklenmiştir.
“İthalat lisans başvurularında sunulacak bilgi ve belgeler ile yapılacak ithalat lisans başvurularına dair usul ve esaslar
Madde 9/A- İthalatçı şirketler lisans başvuruları kapsamında Kanunun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen hususları Kuruma sunar. Ayrıca ithalat sözleşmesinde;
a) Talep edilen lisans süresi boyunca her takvim yılı için ithal edilecek doğal gaz miktarları,
b) Sözleşme süreleri ve süre uzatımları,
c) Öngörülen yıllık ve mevsimlik doğal gaz ithalat miktarları ile teslim ve/veya giriş noktası,
hususlarını içeren hükümler yer alır.
İthalat lisans başvurusunun yapıldığı tarihte ithalat sözleşmesinin satıcı taraf ile henüz imzalanmamış olması halinde, lisans başvurusunda bulunan şirket tarafından bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususları içeren satıcı taraf ile imzalanmış bir ön anlaşma Kuruma sunulur. Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlar kapsamında ön anlaşmada yer alan hükümlere uygun olarak ithalat sözleşmesinin imzalanacağı, ön anlaşmada ayrıca taraflarca taahhüt edilir. İthalat lisansı başvurusu kapsamında ön anlaşma sunan tüzel kişiler, söz konusu ön anlaşmaya uygun olarak imzalanmış ithalat sözleşmesini lisans verilmesi öncesinde Kuruma sunmakla yükümlüdür.
Bu madde kapsamında Kuruma sunulan ithalat sözleşmeleri ve/veya ön anlaşmalarda imzası bulunan kişilerin ilgili tüzel kişilik adına imza yetkisi bulunduğuna dair yetki belgeleri de Kuruma sunulur. Bu madde kapsamında sunulan belgeler EK-3’ün (1) numaralı notu kapsamında düzenlenir.
Kuruma yapılacak ithalat lisansı başvurularında Kuruma sunulacak ithalat sözleşmelerinde Türkiye Cumhuriyeti Devletini hukuki ihtilaflarda sorumlu tutacak hükümlere yer verilemez.
İthalat sözleşmelerinde, yeniden ihracat ve varış yeri serbestisine ilişkin hükümlere ve GRF ile yurtdışı piyasalar arasında oluşabilecek fiyat farkına yönelik riskleri bertaraf edecek hükümlere yer verilmemesi halinde, oluşabilecek ticari kayıpların ve diğer risklerin kendi sorumluluğunda olduğu başvuru sahibi tarafından lisans başvurusu aşamasında taahhüt edilir.
Boru gazı ithalatına ilişkin Kuruma yapılacak ithalat lisansı başvurularının değerlendirilmesinde, Kanunun Ek Madde 3 hükümleri çerçevesinde ithalat yapılacak ülke ile BOTAŞ’ın doğal gaz ithalat sözleşmesi bulunup bulunmadığı, piyasada rekabet ortamının oluşturulması, sözleşmelerden doğan yükümlülükler ve ihracat bağlantıları dikkate alınır.
Kuruma yapılan başvurunun inceleme ve değerlendirme sürecine alınmasını müteakip Kanunun ek 2 nci ve ek 3 üncü maddeleri hükümleri çerçevesinde Bakanlıktan görüş talep edilir. Bakanlık görüşü Kurul tarafından lisans başvurusuna ilişkin alınacak kararlarda dikkate alınır.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “İthalat, ihracat, dağıtım, depolama” ibaresinden sonra gelmek üzere “, sıvılaştırma” ibaresi eklenmiş, üçüncü fıkrasının (c) bendinde yer alan “Depolama tesisleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, sıvılaştırma tesisleri” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Sıvılaştırma lisansı başvurularında; başvurunun inceleme ve değerlendirmeye alınmasını müteakip, başvuruya konu yer hakkında Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği uyarınca Genelkurmay Başkanlığından görüş alınır. Alınan görüşün olumsuz olması halinde lisans başvurusu Kurul kararı ile reddedilir. Ayrıca sıvılaştırma tesisinin bağlantı yapacağı iletim veya dağıtım şebekesi işletmecisinden görüş alınır. Alınacak görüş Kurul tarafından lisans başvurusuna ilişkin alınacak kararda dikkate alınır.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Lisans alma bedeli ödemelerinde, başvuru tarihinde geçerli olan bedel esas alınır.”
“Reddedilen veya vazgeçilen başvurular için ödenmiş bedeller iade edilmez.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Lisanslar; sürelerinin bitiminde veya lisans sahibi hakkındaki iflas kararının kesinleşmesi ya da lisans sahibinin ticaret sicilinden terkini halinde kendiliğinden, lisans sahibinin lisanstan vazgeçmek istemesi halinde ise Kurul onayıyla sona erer. Lisans sahibinin lisans başvurusu kapsamında Kuruma sunduğu bilgi veya belgelerden birinin geçerliliğini yitirdiği/yenilenmediği durumlarda, söz konusu bilgi veya belgenin geçerliliğini yitirdiği/yenilenmediği tarihten itibaren faaliyette bulunulmamış olması kaydıyla, Kurul tarafından verilen otuz günlük süre içerisinde eksikliklerini tamamlamayan lisans sahiplerinin ilgili lisansları sona erdirilir.
Yapılan denetimler sonucu, iletim veya dağıtım lisansı sahibi bir tüzel kişinin mali durumunun, lisansı kapsamındaki faaliyetini güvenli olarak yürütebilmesi ve/veya üstlenmiş olduğu mali yükümlülüklerini yerine getirmesini tehlikeye düşürecek şekilde bozulduğunun, ilgili mevzuat çerçevesinde lisans sahibi tüzel kişinin savunması da alınmak suretiyle hazırlanan denetim raporlarıyla tespit edilmesi durumunda, tüketiciler ve piyasa koşulları aleyhine bir sonuç yaratılmamasını teminen, Kurul kararına uygun olarak gereken önlemlerin alınacağı tüzel kişinin lisansında yer alır. Lisans sahibi tüzel kişinin lisansı kapsamındaki faaliyetini sona erdirmek istemesi halinde, lisansın sona ermesinin talep edildiği tarihten en az yüzseksen gün önce, gerekçeleri ile birlikte Kuruma yazılı olarak başvuruda bulunulmuş olması zorunludur. Bu başvuru kapsamında lisans sahibi tüzel kişinin lisansını sona erdirmek istediği tarih itibarıyla ne tür yükümlülükler taşıdığının ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ne tür tedbirlerin öngörüldüğünün belirtilmesi de zorunludur. Kurulun, sona erdirme talebi hakkında alacağı karar için gereksinim duyulması halinde, ilave bilgi ve belgeler Kurum tarafından ilgili tüzel kişiden istenebilir. İletim (LNG) ve CNG lisanslarının sona erdirilmesinde, lisans sahibinin söz konusu lisans kapsamında herhangi bir faaliyetinin olmaması ve yükümlülüğünün bulunmadığının taahhüt edilmesi halinde, bu fıkrada belirtilen yüzseksen günlük süre uygulanmaz. Diğer lisans türleri için ise; lisansını sona erdirmek isteyen tüzel kişinin talep etmesi halinde, bu fıkrada belirtilen yüzseksen günlük sürenin uygulanıp uygulanmamasına, Kurum tarafından yapılacak inceleme neticesinde Kurul tarafından karar verilir.”
MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Kurul, piyasada rekabet ortamının oluşturulması amacıyla ithalat lisansı sahiplerinin organize toptan doğal gaz satış piyasasını kullanmak suretiyle doğal gaz alım satım teklifi vermesi yönünde organize toptan doğal gaz satış piyasası mevzuatı uyarınca zorunluluk getirebilir. Spot boru gazı ithalatına ilişkin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüğün sağlanması durumunda bu fıkrada düzenlenen yükümlülükler aynı tüzel kişi için uygulanmaz. Ayrıca, Kurul rekabet ortamının oluşması amacıyla ithalat lisansı sahipleri ve toptan satış lisansı sahiplerinin organize toptan doğal gaz satış piyasasını kullanarak alım satım yapmasına yönelik gönüllü mekanizmalar ve teşvikler düzenleyebilir.
İthalat yapılacak giriş noktasında kapasite rezervasyon ve tahsisat konularında ithalat lisansı sahibi tüzel kişilere, ithalat sözleşmeleri kapsamında ayrılan günlük miktarlar ve ilgili mevzuatta yer alan oran doğrultusunda öncelik verilir. İthalat lisansı sahiplerinin bu kapasiteleri etkin ve verimli kullanmadığının tespiti halinde bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
İthalatçı şirketler Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında arz güvenliği çerçevesinde alınacak tedbirlere ve verilecek talimatlara uymakla yükümlüdür.”
MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “kendi mülkiyetinde olan” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya işletmesinde bulunan” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Mevcut depolama tesisleri, mevcut tesislerdeki kapasite artışları veya yeni yapılacak tesisler, kullanım oranları ve/veya rekabet koşulları dikkate alınarak ilgili mevzuatta yer alan sisteme erişime ilişkin hükümlerden Bakanlık görüşü alınarak Kurul Kararı ile belirli süre muaf tutulabilirler. Depolama şirketleri verecekleri hizmetlere ilişkin birim bedelleri ve tesis kapasitelerini yayımlamak zorundadır.
Yüzen LNG tesislerinin işletilmesi ve yer değişikliği kapsamında Bakanlık görüşü alınarak sağlanacak istisnalar Kurul tarafından yayımlanan ilgili usul ve esaslarda düzenlenir.”
MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Türk karasularında bulunan yerli ve/veya yabancı deniz taşıtlarının yakıt ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, ilgili diğer mevzuat hükümlerine uymak kaydıyla doğal gaz toptan satış lisansı sahibi tüzel kişilerce sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) satışı gerçekleştirilebilir.”
MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Toptan satış lisansı sahibi üretim şirketlerinin; ilgili ve diğer mevzuattaki teknik kriterlere uymak ve diğer mevzuattan kaynaklanan izin, ruhsat, onay alma yükümlülüklerini yerine getirmek şartıyla, herhangi bir satış faaliyeti yapmaksızın, ilgili lisanslarında kayıtlı bulunan üretim sahalarından ürettikleri doğal gazı sıkıştırarak, üretim sahaları arasında sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) olarak taşınması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyet için CNG satış ve/veya CNG iletim ve dağıtım lisansı almalarına gerek yoktur. Söz konusu lisans sahibi tüzel kişiler bu kapsamdaki sıkıştırma ve/veya taşıma faaliyetleri için CNG iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerden hizmet alabilir.”
MADDE 14- Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“CNG yakıtlı taşıtların üretiminin, tamiratının ve/veya dönüşümünün yapılması hususunda ilgili kurumlar tarafından yetkilendirilmiş tesislere söz konusu taşıtların testlerinin yapılabilmesi ve teslim noktasına ulaştırılabilmelerini teminen CNG iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından CNG teslimatı gerçekleştirilebilir. Ayrıca, yurt dışından ithal edilen, yurt dışına ihraç edilen ya da başka bir ülkeye ulaştırılmak üzere ülkemizden transit geçiş yapan CNG yakıtlı taşıtların teslim noktalarına ulaştırılabilmelerini teminen, söz konusu taşıtlara CNG iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından diğer mevzuat ve standartlarda düzenlenen teknik ve emniyet kurallarına uymak koşuluyla CNG teslimatı gerçekleştirilebilir.”
MADDE 15- Aynı Yönetmeliğin 30 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“İhracat faaliyeti yapmak isteyen tüzel kişiler lisans başvurusu sırasında hangi ülkelere ihracat yapacağını Kuruma bildirir ve bu ülkeler lisansa derç edilerek her tüzel kişiye bir ihracat lisansı verilir. Lisansın verildiği yılda geçerli olan ihracat lisansı alma bedeli ile ihracat yapılacak ülke sayısının çarpılmasıyla hesaplanacak toplam bedel başvuru sahibi tarafından Kurum hesabına yatırılır. İhracat lisansı verildikten sonra tadil yoluyla lisansa eklenecek her bir ülke için lisans tadil bedeli olarak ilgili yılda geçerli olan ihracat lisansı alma bedeli uygulanır.”
MADDE 16- Aynı Yönetmeliğin ikinci kısmına aşağıdaki bölüm eklenmiştir.
“DOKUZUNCU BÖLÜM
Sıvılaştırma Lisansı
Sıvılaştırma lisansı sahibi şirketlerin hak ve yükümlülükleri
Madde 30/A - Yurt içinde üretilen ve/veya ithal edilen doğal gazın sıvılaştırılarak yurt dışına ihraç edilmesi ya da yurt içinde yeniden satışı amacıyla kurulacak sıvılaştırma te
[Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]