Yönetmelik Metni
Resmi Gazete'den alınmıştır
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında kurulan Tarım ve Orman Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin teşkilat yapısı, faaliyet alanları, gelirleri, giderleri, personelin görev ve sorumlulukları, elde edilen kârdan personele dağıtılacak üretimi teşvik primi ile ilgili hususları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 969 sayılı Kanun, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 35 inci maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 439 uncu maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ambar: İşletmenin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla edindiği, ilk madde ve malzeme, yarı mamul, ticari mal, yan ürün, artık ve hurdalar gibi varlıklar ile bunlara ait karşılıkların muhafaza edildiği yeri,
b) Bakan: Tarım ve Orman Bakanını,
c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ç) Başkan: Destek Hizmetleri Dairesi Başkanını,
d) Başkanlık: Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığını,
e) Daire Başkanı: Başkanlık Döner Sermaye Daire Başkanını,
f) Daire Başkanlığı: Başkanlık Döner Sermaye Daire Başkanlığını,
g) Döner sermaye: Bakanlığa kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için Bakanlığa bağlı olarak kurulan işletmeye tahsis edilen sermayeyi,
ğ) Hizmet birimleri: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 412 nci maddesinde belirtilen hizmet birimlerini,
h) İşletme: Başkanlık bünyesinde, merkez ve taşrada kurulan birimlerden oluşan Bakanlık Döner Sermaye İşletmesini,
ı) İşletme birimi: İşletmeye bağlı Saymanlık teşkilatından müteşekkil, merkez ve taşrada işletme adına faaliyet gösteren ve işletme tarafından ödenek tahsis edilen birimi,
i) İşletme birimi yöneticisi: İşletmeye bağlı olarak merkez ve taşrada işletme adına faaliyet gösteren ve işletme tarafından ödenek tahsis edilen birimin en üst yöneticisini,
j) Mali yıl: Takvim yılını,
k) Merkez işletme birimi: İşletme birimi niteliğini haiz olmakla birlikte, Başkanlık bünyesinde, işletme birimlerinin konsolidasyonu, koordinasyonu, kontrolü, nakit ve bütçe yönetimi ile kesin hesap süreçlerinin de yürütüldüğü işletme birimini,
l) Muhasebe birimi: İşletme birimlerinde muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimi,
m) Muhasebe hizmeti: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini,
n) Muhasebe yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış sertifikalı yöneticiyi,
o) Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemler ile ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,
ö) Üst yönetici: Başkanlığın bağlı olduğu Bakan Yardımcısını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Alanları, Gelirler, Giderler ve Birim Fiyat Tespiti
Faaliyet alanları
MADDE 4- (1) İşletmenin faaliyet alanları şunlardır:
a) Öğretim, eğitim, yayım ve yayın yapmak.
b) Kontrol, muayene, analiz, deneme ve araştırma yapmak.
c) Arazi ıslah etmek.
ç) Hayvan hastanelerinde hizmet vermek.
d) Bitki ve hayvan ürünlerini, çiftçiye örnek teşkil edecek şekilde değerlendirmek amacıyla imalatta bulunmak ve pazarlanmasını sağlamak.
e) Her çeşit tohum, damızlık, fide, fidan, çelik, faydalı böcek, deneysel ve üretim amaçlı hayvan yetiştirmek, ıslah etmek, gen kaynaklarını korumak.
f) Aşı, serum, ilaç ve biyolojik maddeler imal etmek.
g) Üretilen, yetiştirilen, ıslah ve imal edilen maddeleri satmak.
ğ) İlgili mevzuat uyarınca mücadele mecburiyeti konulan hâllerde yapılacak mücadele hizmetlerini yapmak ve topraklarında, ekilişlerinde, bitkilerinde veya bitki bulundurulan yahut işlenen yerlerinde meydana gelen hastalık ve zararlılarla mücadele yaptırmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere hizmet vermek.
h) Mücadele sonucunda, elde edilen bitkisel veya hayvansal ürünlerden değerlendirilmesi mümkün olanları değerlendirmek.
ı) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından ruhsat almak veya diğer amaçlarla gönderilen alet, makine ve ilaçların laboratuvar ve tarla deneme ve tahlillerini yapmak.
i) Mücadele uygulamalarına esas olacak tarla muayeneleri ile ithal ve ihraç ürünlerinin muayenelerini yapmak.
j) Gerçek ve tüzel kişilerin iç ve dış karantina ile ilgili fümigasyon ve dezenfeksiyon işlerini yapmak.
k) Bu faaliyetlerin ifasında, gereken hâllerde gerçek ve tüzel kişilerle iş birliği yapmak.
l) İşletmenin ihtiyaçları bulunan gübre, ilaç, makine, teçhizat, tohum, fidan, fide, yem ve benzeri her türlü girdileri satın almak, gerekli hâllerde çiftçilerin ve bu maddeleri kullanan kuruluşların bu ihtiyaçlarını bedeli karşılığında temin etmek.
m) İşletmenin atölyelerinde öncelikle ziraat alet ve makineleri ile resmî kurum ve kuruluşlara, mümkün olan hâllerde de gerçek ve tüzel kişilere ait araç ve gereçlerin bakım ve onarımlarını yapmak.
n) Kooperatifçilik ve el sanatlarıyla ilgili olarak üretim yapmak ve bunları pazarlamak.
o) Çalışma konularında gerçek ve tüzel kişilere Bakanlığın kuruluş ve görevleriyle ilgili konularda danışmanlık yapmak.
ö) Üretime yönelik alet, ekipman, tesis ve arazilerini, protokolle gerçek ve tüzel kişilere bedeli karşılığında kullandırmak.
p) Karşılaştırmalı test materyali üretmek ve test organizasyonu yapmak.
r) Ulusal ve uluslararası test organizasyonuna katılmak.
s) Sözleşmeli üretim yapmak veya yaptırmak.
ş) Bakanlığın kuruluş ve görevleriyle ilgili mevzuatta belirtilen; bitkisel üretim, hayvansal üretim, su ürünleri, gıda, yem, kooperatifçilik ve el sanatlarıyla ilgili olarak üretim, ıslah, araştırma, yetiştirme, koruma, muayene, analiz, kontrol, deneme, öğretim, eğitim, yayım, yayın ve karantina ile ilgili döner sermaye faaliyetlerinin yürütülmesi için gerekli olan her türlü ahır, ağıl, kümes, sera, imalathane, laboratuvar, depo, ambar, hangar, işçi evi, atölye, tesis, bina yapmak, yaptırmak ve işletmek.
t) 5996 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde belirtilen faaliyetlerde bulunmak.
u) Gıda üretimi, güvenliği ve güvenirliği, kırsal kalkınma, toprak, su kaynakları, biyoçeşitliliğin korunması ve verimli kullanılmasını sağlamak.
ü) Çiftçinin örgütlenmesi ve bilinçlendirilmesini sağlamak.
v) Üretim ve satış yerlerinin kontrol ve denetimlerini yapmak veya yaptırmak.
y) Hayvan hastalıkları ve zararlıları ile mücadele etmek.
z) Su kaynaklarının korunması ve iyileştirilmesine ilişkin çalışmalar yapmak.
aa) Tarımsal desteklemeleri yönetmeye yardımcı olmak.
Gelirler
MADDE 5- (1) İşletmenin gelirleri;
a) 4 üncü maddede belirtilen faaliyetlerinden elde edilen her türlü mal ve hizmet satış gelirlerinden,
b) İşletme faaliyetleriyle ilgili verilecek her türlü ölçüm, tespit, rapor, proje hazırlama ve danışmanlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerden,
c) Faiz gelirlerinden,
ç) Bağış ve yardımlardan,
d) İşletmede bulunan taşınırlardan elde edilen kira bedellerinden,
e) İşletmeye ait olup, lüzumu kalmayan mal, malzeme, tali ürün ve benzeri ile hurdaya ayrılan taşınırların satış gelirlerinden,
f) İşletme tarafından yapılan ihalelerde istekli ve yüklenicilerden alınacak ihale dosya bedelleri ile kesilecek gecikme cezaları ve gelir kaydedilecek teminatlardan,
oluşur.
Giderler
MADDE 6- (1) İşletmenin giderleri;
a) 4 üncü maddede belirtilen faaliyet alanları ile ilgili olarak yapılacak giderlerden,
b) Döner Sermaye İşletmesine ait kadro veya pozisyonlara atanan memur ve sözleşmeli personelin aylık ve diğer mali hakları, işçilerin ücretleri ile bunların kanun ve sözleşmelerden doğan hak ve alacaklarından,
c) Aday çırak ve stajyer öğrenci ödemelerinden,
ç) İşletme faaliyet ve hizmetleri ile ilgili olarak atanan veya görevlendirilen personele mevzuatı uyarınca ödenmesi gereken fazla çalışma ücretlerinden,
d) Eğitim, kurs, görev, toplantıya katılan personelin 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre yapılacak giderlerinden,
e) İşletmenin faaliyet alanları ile ilgili olarak düzenlenecek eğitimlerde, Bakanlık içinden veya dışından eğitmen olarak görev alacak kişilere ilgili mevzuatına göre yapılması gereken ödemelerden,
f) İşletme faaliyetlerine ilişkin vergi, resim, harç ve benzeri yasal giderler ile yargılama, haberleşme, telgraf, internet, yük taşıma, kargo, geçiş ücreti, sigorta, ilan, kırtasiye, tüketim malzemesi, mefruşat ve benzeri giderlerden,
g) İşletme faaliyetleri kapsamında yapılacak veya yaptırılacak araştırma, geliştirme, etüt, plan, proje, bilirkişi ve ekspertiz giderlerinden,
ğ) İşletme faaliyetlerinin gerektirdiği lisans, belge, patent, gayrimaddi hak alım giderlerinden,
h) İşletme faaliyetlerinin gerektirdiği tanıtım, numune, fuar ve organizasyon giderlerinden,
ı) Cari yıl veya yıllara yaygın yatırım programı ile ilişkilendirilmesi kaydıyla, işletmenin faaliyet alanlarına yönelik inşa edilecek yeni veya ek binaların yapım, çevre düzenlemesi ile işletme faaliyetlerinde kullanılan tüm yapıların bakım, onarım, ısıtma, aydınlatma, enerji ile tüm bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesi ve projelendirilmesi amacıyla yapılacak olan danışmanlık ve hizmet alımı giderlerinden,
i) İşletme tarafından kullanılacak araç, gereç, makine, teçhizat, iş makinesi satın alma bedelleri ile bunların vergi, resim, işletme, bakım, onarım ve kiralama giderlerinden,
j) 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu hükümlerine göre işletme faaliyetleri ile ilgili alınacak taşıt giderleri ile hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesi için yapılacak giderlerden,
k) İşletmenin iş sağlığı ve güvenliği hizmet alımı giderlerinden,
l) İşletme faaliyetleriyle ilgili, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında alınan kişisel koruyucu donanım giderlerinden,
m) İşletmenin faaliyet alanları ile ilgili ortak bilgisayar ağ sisteminin kurulması, bilgi işlem alanında her türlü yazılım, donanım desteğine otomasyon sistemlerinin işletilmesini sağlamaya yönelik giderlerden,
n) İşletmenin kalite yönetimi belgelendirme kuruluşları ve Türk Akreditasyon Kurumu payı giderlerinden,
o) 5996 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları gereğince yapılacak harcamalardan,
ö) İşletmenin faaliyet alanlarıyla ilgili kurslara katılma ve eğitim giderlerinden,
p) Islahçı hakkı giderlerinden,
r) El sanatları eğitim merkezlerinde görevlendirilen kooperatifçilik ve el sanatları ile ilgili olarak eğitim ve öğretim yapan usta öğreticilerin ücretlerinden,
oluşur.
Birim fiyat tespiti
MADDE 7- (1) Her türlü imal ve üretim maddeleri toptan ve/veya perakende olarak işletmede, ticaret merkezlerinde, toptancı hal müdürlüklerinde, işletme tarafından açılacak özel satış yerlerinde satılabilir. Fiyatlar, piyasa ve kalite dikkate alınarak merkez işletme biriminde Başkanın başkanlığında, daire başkanı, muhasebe yetkilisi ve ilgili hizmet biriminin yetkili personelinden; diğer işletme birimlerinde ise işletme birimi yöneticisinin başkanlığında, üretimden sorumlu müdür yardımcısı, müdür yardımcısı olmayan birimlerde gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi, ilgili şube müdürü/bölüm başkanı/şube şefi/birim sorumlularından müteşekkil en az dört kişiden oluşturulacak Fiyat Tespit Komisyonu tarafından belirlenir. Fiyat Tespit Komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur, karşı oy kullanan komisyon üyeleri gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. Komisyonca alınan kararlar komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev ünvanları belirtilerek imzalanır. Komisyonda oyların eşitliği halinde komisyon başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu teşkil eder.
(2) Üretimi yapılan aşı, serum, biyolojik ve kimyasal maddeler ile tahlil, analiz, muayene, kontrol ve sertifika hizmet satış bedeli, ilgili hizmet biriminin görüşü alınmak kaydıyla Başkanlıkça belirlenir. Çiftçi kayıt sistemi belgesi, bitkisel ve hayvansal üretime verilen desteklemeler ile teşvik primleri ödemelerinde düzenlenen dosya ve basılı evrak bedelleri Başkanlıkça belirlenir. Fiyatlar mali yılın başından önce yayımlanır. Bu fiyatlar maliyetin altında olamaz.
(3) İşletme birimlerinin birbirlerine yaptığı mal ve hizmet teslimlerinden ücret alınmaz.
(4) İşletmenin, her türlü imal ve üretim maddeleri, gerçek ve tüzel kişilere Bakan Oluru ile bayilik verilerek satılabilir. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.
(5) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamındaki mal ve hizmetlerin maliyetlerinin belirlenmesinde esas alınacak unsurlar ve maliyetlerin belirlenmesine yönelik esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sermaye, Sermaye Kaynakları, Nakdin Muhafazası ve Değerlendirilmesi
MADDE 8- (1) İşletmenin sermaye limiti yüz milyon Türk Lirasıdır. Tahsis edilen sermaye tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla 4 katına kadar artırılabilir.
Sermaye kaynakları
MADDE 9- (1) İşletmenin sermaye kaynakları;
a) Döner sermaye faaliyetleri sonucu elde edilen dönem net kârından,
b) Bağış ve yardımlardan,
oluşur.
(2) Bağış ve yardımlar, tahsis edilen sermaye miktarı ile sınırlı olmaksızın sermayeye eklenir. İşletmenin ödenmiş sermaye tutarı işletmeye tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar, elde edilen dönem sonu kârı ödenmiş sermayeye eklenir. Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermayeye ulaştıktan sonra elde edilen kârın % 20’si, hesap dönemini izleyen şubat ayının sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere genel bütçenin ilgili muhasebe birimine yatırılır.
(3) İşletme zararı geçmiş yıllar zararları hesabında bekletilir ve ertesi yıllar kârları ile kapatılır.
Nakdin muhafazası ve değerlendirilmesi
MADDE 10- (1) İşletmenin nakit varlıkları, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre yapılan düzenlemelere istinaden belirlenecek banka şubelerinde, işletme adına açılacak hesaba yatırılır.
(2) İşletme birimlerinin hesaplarında biriken tutarlardan Başkanlıkça yılı için belirlenen limitin üstündeki tutarlar gün sonunda İşletme hesaplarına aktarılır. Bu tutarlar işletme faaliyetlerinde değerlendirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İş Programı ve Bütçe
İş programı
MADDE 11- (1) Hizmet birimleri ve işletme birimleri bir hesap dönemi içinde, Bakanlık stratejik pla
[Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]