Kanun Teklifi Detayı

TBI,İM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ 6RU? BAŞKANLİĞİ Sayı : Tarih: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLÎSİ BAŞKANLIĞINA Irak'ta 1986 - 1989 yılları arasında Saddam Hüseyin'in iktidarda olduğu dönemde Baas rejimi tarafından Federe Kürdistan'da yaşayan Kürtlere yönelik başlatılan Enfal Harekatı kapsamında 16 Mart 1988 tarihinde kimyasal gazlarla Halepçe kentine yapılan saldırı sonucunda 5 binden fazla sivil insanın katledilmesinden dolayı söz konusu toplu katliarmn TBMM tarafından "Soykırım" olarak tamnması hakkındaki Kanun Teklifim gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur. Gereğini saygılarımla arz ederim. Gülcan KAÇMAZ SAYYIGIT Van Milletvekili TBMM BAŞKANLIĞI Tali KomisyonDışişleri Esas Komisyon İçişleri Tarih; 18-3-2026 Esas No:2/3601 -j TBMM KANUNLAR vc KARARLAR BŞK.LIGl 1 7 «Mart 2026 Numara: No; TBMM1 —^ t- Aü j 17 MarI 2026 I u5IâûS~' GEREKÇE Kürt halkının tarihsel coğrafyasının parçalanmasıyla birlikte birçok katliam yaşanmıştır. Irak sınırları içinde yaşayan Kürtlerin (Kurmana, Soran) özgürlük mücadelesi de soykırıma varan saldırılarla bastırılmak istenmiştir. Özellikle Irak'ta Saddam Hüseyin'in iktidara geldiği 1979'dan sonra topyekün bir imha siyaseti benimsenmiştir. Irak'ta iktidardaki Baas rejimi, 1986 - 1989 yıllarında Kürtlere karşı Enfal Hareketi başlatmış; kimyasal silahtan toplu infazlara, havadan bombalamadan zorla yerinden göçertmeye kadar her türlü insanlık dışı yönteme başvurmuştur. Bunun sonucunda sadece birkaç yıl içinde binlerce Kürt köyleri yakılıp yıkılmış, bir milyondan fazla kişi yerinden edilmiş ve 200 bin civarında insan katledilmiştir. Enfal Harekatı'mn yürütüldüğü dört yıl boyunca Irak Federe Kürdistam'nda okul, hastane, cami ve kilise fark etmeden yerleşim yerleri bombalanırken Halepçe'de soykırıma varan bir saldırı gerçekleştirilmiştir. 16 Mart 1988 yılında Halepçe'de zehirli gazların kullanılması suretiyle genç - yaşlı, çocuk - kadın en az 5 bin kişi katledilmiş, on binlerce kişi de yaralanmıştır. İnsanlık tarihinde "Halepçe Katliamı" olarak yerini alan saldırılarda kullamlan kimyasal silahların etkisi uzun yıllar doğa ve insan yaşamı üzerinde etkisini gösterdiği için bugüne kadar 45 bin civarında kişinin öldüğü ve 60 binden fazla kişinin de sakat kaldığı tahmin edilmektedir. Halepçe katliamı, Enfal saldırıları çerçevesinde gerçekleştirilen en acımasız saldırı olarak kayda geçmiştir. Çünkü bir kentte yaşayan Kürt varlığı, topyekün bir katliamla soyca ortadan kaldırılmak istenmiştir. Özellikle Kürt yerleşim yerlerinin yakılarak boşaltılması, toplama kamplarındaki ağır işkence, sivillerin toplu şekilde infaz edilmesi ve kadınlara yönelik cinsel saldınlar; soykırımın açık göstergeleridir. Bu sebeple Baas rejiminin Enfal Harekatı çerçevesinde gerçekleştirdiği Halepçe Katliamı, Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesinin Roma Statüsüne göre yapılan soykınm tammma uyduğu açıklanmıştır. Saddam Hüseyin rejiminin 2003 yılında tarihe karışmasıyla birlikte geçmişle yüzleşme süreci de başlarken Baas rejiminin izlerinin silinmesine de gayret edilmiştir. Bu kapsamda Halepçe Katliamı; 1 Mart 2010 yılında Irak Yüksek Ceza Mahkemesi tarafından "Soykırnn" olarak tanınmıştır. Yine Irak Parlamentosu ve Irak Kürdistan Bölgesi Parlamentosu da Halepçe katliamım açıkça soykırım olarak kabul etmiştir. Bugün Halepçe katliamına giden yolu açan Enfal katliamı Britanya, îsveç ve Norveç parlamentolarında "Kürt Soykırımı" olarak karar altına alınırken katliamın kurbanları her yıl birçok merkezde çeşitli etkinlikleriyle anılmaktadır. Bu anlamda Kürt halkı, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) de Halepçe Katliamını "Kürt Soykırımı" olarak tanımasını beklemektedir. Çünkü Kürtlerin yurttaşı olduğu başkentlerin duyarlılığı, bir arada yaşama iradesinin güçlendirilmesine hizmet edecektir. Özellikle Barış ve Demokratik Toplum sürecinde, Kürtlerin yaşadığı acılara bigane kahnmaması gerekmektedir. Eğer Türkiye dışında yaşayan Kürtlerin maruz kaldıkları saldırı ve katliamlar karşısında pozitif bir tutum sergilenirse Kürt - Türk ilişkileri de gerçek anlamım bulacaktır. Türkiye dışında yaşayan Kürtlerle yapıcı ilişkilerin geliştirilmesi ve tarihsel acılara duyarlılık gösterilmesi, duygusal kopuşu da ortadan kaldıran en etkili adımdır. Bu sebeple TBMM çatısı altında Halepçe Katliamının "Kürt soykırımı" olarak tanınması, sadece insani ve vicdani bir vazife değil; aynı zamanda halkların bir arada yaşamasımn mührü olacaktır. Irak Kürdistan Bölgesi'nde Kürt Halkına Yönelik Gerçekleştirilen Halepçe Katliamı'nm "Soykırım" olarak Tanınması Hakkında Kanun Teklifi MADDE 1 - Türkiye Büyük Millet Meclisi; Irak'ta Saddam Hüseyin iktidarında, Baas rejimi tarafından 1986 - 1989 yıllarında sürdürülen Enfal Harekatı kapsamında 16 Mart 1988 yılında kimyasal silahlarla Halepçe kentine yapılan saldırılar sonucunda genç - yaşlı, kadın - erkek, çoluk -çocuk demeden 5 binden fazla Kürt'ün katledildiğini ve on binlercesinin de yaralandığım kabul ederek; Kürt halkına yönelik soyca ortadan kaldırma saldırılan ve toplu sivil infazları içeren Halepçe Katliamı'm "Kürt Soykınmı" olarak tanır ve ilan eder. MADDE 2 - Bu kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. MADDE 3 - Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.