Yönetmelik Detayı

2 Temmuz 2025 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 32944 YÖNETMELİK Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından: DEMİRYOLU UYGUNLUK DEĞERLENDİRME KURULUŞLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Hükümleri Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; uygunluk değerlendirmesi yoluyla demiryolu araçlarının ve altyapısının veya bunlarda kullanılan her türlü malzemenin, ekipmanın, alt sistemin ve bunların bakımlarının, kullanımlarının, işletimlerinin ve gereği halinde yapılacak değişikliklerin ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunu muayene eden, test eden ve belgelendiren kuruluşların asgari nitelikleri, çalışma usul ve esasları ile Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri gereğince ilgili taraflara bildirimini düzenlemektir. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, demiryolu alanında faaliyet gösteren onaylanmış kuruluşların (NoBo), atanmış kuruluşların (DeBo), değerlendirme kuruluşlarının (AsBo), UTP değerlendirme kuruluşlarının ve ECM sertifikasyon kuruluşlarının görevlendirilmesi ve faaliyetleri ile ilgili usul ve esasları kapsamaktadır. Dayanak MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununun 14 üncü maddesine, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 inci maddesine ve Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) G Ek’inin (ATMF) 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) AB: Avrupa Birliğini, b) AK: Avrupa Komisyonunu, c) Akreditasyon: Bir ulusal akreditasyon kurumu tarafından, bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun belirli bir uygunluk değerlendirme faaliyetini yerine getirmek üzere ilgili ulusal ve uluslararası standartların belirlediği gerekleri ve uygulanabildiği yerlerde ilgili sektörel düzenlemelerde öngörülen ek gerekleri karşıladığının tespitine ve resmî kabulüne ilişkin kamu faaliyetini, ç) Atanmış kuruluş (DeBo): Ulusal demiryolu altyapı ağında kullanılması amaçlanan demiryolu materyallerinin, araçlarının, emniyet kritik süreçlerini ve demiryolu emniyetini ilgilendiren karar ve faaliyetlerin ulusal kurallara uygunluğunu değerlendirerek belgelendirmek üzere Bakanlık tarafından görevlendirilen ve internet sitesinde yayımlanan uygunluk değerlendirme kuruluşunu, d) ATMF: COTIF Sözleşmesinin G Ek’i olan, uluslararası trafikte kullanılan demiryolu malzemesinin teknik kabulüne ilişkin tek tip kuralları, e) Ayrılma noktası: İltisak hattı üzerinde bulunan, ulusal demiryolu altyapı ağı ile özel kullanıma ait demiryolu altyapısını birbirinden ayırarak kurumların sorumluluk sınırını belirleyen noktayı, f) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını, g) Bakımdan sorumlu kuruluş (ECM): Demiryolu araçlarının bakımı için COTIF bakımdan sorumlu kuruluş düzenlemesine göre sertifikalandırılmış ve ERADIS’te yayımlanan kuruluşu, ğ) Ciddi risk taşıyan ürün: Risk değerlendirmesine dayanması ve ürünün normal ve öngörülebilir kullanımının dikkate alınması kaydıyla, zarara yol açabilecek bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birlikte ele alınması neticesinde, riskin etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan vakalar da dâhil olmak üzere, yetkili kuruluşların acil müdahalesini gerektiren risk taşıyan ürünü, h) COTIF: Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmeyi, ı) Değerlendirme kuruluşu (AsBo): COTIF Sözleşmesinin UTP GEN-G kapsamında, demiryolu materyallerine, emniyet kritik süreçlere ve demiryolu emniyetini etkileyebilecek karar ve faaliyetlere ilişkin ortak emniyet yöntemine göre yapılan analizlerin uygunluğunu değerlendirerek belgelendirmek üzere Bakanlık tarafından görevlendirilen ve internet sitesinde yayımlanan uygunluk değerlendirme kuruluşunu, i) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan zemin, balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, kontrol, kumanda, sinyalizasyon, haberleşme sistemleri dahil olmak üzere tüm elektromekanik sistemleri ve bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, köprüler, tüneller, tesis, gar ve istasyonlar, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile ayrılma noktasına kadar iltisak hatlarını, j) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki demiryolu altyapısını emniyetli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilen kamu tüzel kişilerini ve şirketleri, k) Demiryolu aracı: Hat yapım, bakım, tamir, ölçüm makinaları ve kontrol araçları dâhil olmak üzere vagonlar, lokomotifler, tren setleri ile her türlü çeken ve çekilen araçları, l) Demiryolu materyali: Demiryolu araçları ve altyapısı ile bunlarda kullanılan her türlü malzeme, ekipman ve alt sistemi, m) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen kamu tüzel kişilerini ve şirketleri, n) ECM sertifikasyon kuruluşu: COTIF’in G Ek’i olan ATMF’nin, A Ek’i ECM Düzenlemesi doğrultusunda ECM’leri ve bakım fonksiyonu sertifikasına başvuran kuruluşları belgelendirmek üzere Bakanlık tarafından görevlendirilen ve internet sitesinde yayımlanan uygunluk değerlendirme kuruluşunu, o) ERA: Avrupa Birliği Demiryolu Ajansını, ö) ERADIS: Avrupa Demiryolu Ajansının Emniyet ve Karşılıklı İşletilebilirlik Veri Tabanını, p) GBOK: Gümrük Birliği Ortak Komitesini, r) Görevlendirme Belgesi: Bakanlık tarafından, uygunluk değerlendirme veya sertifikasyon kuruluşlarının görevlendirilmesi için düzenlenen, Ek-5’te yer alan örnek formatı verilen belgeyi, s) Hizmet sağlayıcı: Bu Yönetmelik kapsamında, demiryolu altyapı ve/veya demiryolu tren işletmecilerine cer gücü, akaryakıt, lojistik, yük kontrol, elleçleme, eğitim, bakım, onarım, manevra, tasarım, yapım ve haberleşme gibi destek hizmetleri veren kamu tüzel kişileri, şirketleri ve alt yüklenicileri, ş) İmalatçı: Demiryolu materyallerini imal ederek veya tasarımını veya imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi, t) Majör uygunsuzluk: Demiryolu emniyetini doğrudan etkileyen olumsuzlukları, u) Minör uygunsuzluk: Demiryolu emniyetini doğrudan etkilemeyen olumsuzlukları, ü) NANDO: Avrupa Birliği’nin Yeni Yaklaşım Onaylanmış Kuruluşlar Bilgi Sistemini, v) Onaylanmış Kuruluş (NoBo): 2016/797/AB sayılı Direktifi, bu Yönetmelik ve 26/5/2021 tarihli ve 4022 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği kapsamında demiryolu materyallerinin TSI’lara uygunluğunu değerlendirerek belgelendirmek üzere Bakanlık tarafından görevlendirilen ve internet sitesinde yayımlanan uygunluk değerlendirme kuruluşunu, y) OTIF: Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Hükümetlerarası Örgütü, z) Piyasa gözetimi ve denetimi: Ürünlerin ilgili teknik düzenlemesi veya genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen gereklere uygun olmalarını sağlamak ve bu mevzuat kapsamında yer alan kamu yararını korumak amacıyla yetkili kuruluşlar tarafından yürütülen faaliyetleri ve alınan tedbirleri, aa) Risk: Zarara yol açacak bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile bu zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birleşimini, bb) Risk taşıyan ürün veya hizmet: Kullanım amacı veya kullanım süresi ve uygulanabildiği durumlarda hizmete sunulması, kurulum ve bakım gereklilikleri de dâhil olmak üzere bir ürünün veya hizmetin normal ve öngörülebilir koşullar çerçevesinde, ilgili teknik düzenleme ya da genel ürün güvenliği mevzuatı kapsamında korunan insan sağlığı ve güvenliğini, iş yerinde sağlık ve güvenliği, tüketicilerin korunmasını, çevreyi, kamu güvenliğini ve diğer kamu yararlarını, makul ve kabul edilebilir değerlendirilen ölçünün ötesinde olumsuz etkileme olasılığı bulunan ürünü veya hizmeti, cc) Tanıma: Akreditasyon kurumu dışında, Bakanlık tarafından; bir kuruluşun yürürlükte bulunan koşulları ve gerekli yetkinlikleri karşıladığının veya yurt dışındaki bir kuruluş tarafından verilen sertifikaların, belgelerin, raporların veya test sonuçlarının kabul edilmesini, çç) TSI: Karşılıklı işletilebilirlik için teknik şartları, dd) TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu, ee) Ulusal demiryolu kuralları: Ulusal mevzuat dahil olmak üzere, demiryolu altyapıları, araçları ve emniyeti ile ilgili teknik ve idari şartları içeren, Bakanlık tarafından yayımlanan kuralları, ff) UTP: OTIF tarafından kabul edilmiş tek tip teknik talimatları, gg) UTP değerlendirme kuruluşu: COTIF Sözleşmesinin F APTU eki kapsamında, demiryolu materyallerinin UTP’lere uygunluğunu değerlendirerek belgelendirmek üzere Bakanlık tarafından görevlendirilen ve internet sitesinde yayımlanan değerlendirme kuruluşunu, ğğ) Uygunluk değerlendirmesi: Ürün, süreç, hizmet, sistem, kişi veya kuruluşa ilişkin belirli şartların yerine getirilip getirilmediğini gösteren süreci, hh) Uygunluk değerlendirme kuruluşu: Kalibrasyon, test, belgelendirme ve muayene dahil olmak üzere uygunluk değerlendirme faaliyeti gerçekleştiren kuruluşu, ıı) Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama halini, ii) Uyumlaştırılmış standart: AB uyum mevzuatının uygulanabilmesi için Avrupa Komisyonunun talebi üzerine kabul edilen standardı, jj) Yetkili kuruluş: Demiryolu materyallerine ilişkin teknik düzenlemeleri hazırlayan, yürüten veya denetleyen resmi kurum veya kuruluşu, kk) Yetkili temsilci: İmalatçının 7223 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki bazı yükümlülüklerini onun adına yerine getirmek üzere imalatçı tarafından yazılı şekilde görevlendirilen Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Görevlendirmeye ve Yürütülecek Faaliyetlere İlişkin Genel Esaslar Görevlendirmeye ilişkin genel esaslar MADDE 5- (1) Bakanlık, ulusal taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan her türlü demiryolu altyapısı ile araçları ve bunları oluşturan bileşenler veya bunlar üzerinde değişiklik yapılması konularında ulusal ve uluslararası teknik düzenlemelere göre uygunluk değerlendirmesini yapmaya yetkilidir. (2) Bakanlık, demiryolu alanında faaliyet göstermek üzere uygunluk değerlendirme kuruluşu olmak için başvuran kuruluşları uluslararası mevzuatla birlikte bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirerek demiryolu sektörünün ihtiyaçları doğrultusunda görevlendirmeye, görevlendirmenin kapsamını kısıtlamaya veya görevlendirmeyi iptal etmeye yetkilidir. (3) Bakanlık uygunluk değerlendirme kuruluşu görevlendirirken, uluslararası mevzuatla birlikte bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan kuruluşlar arasından, Bakanlığa yapılan başvuru sırasını esas alarak görevlendirme yapar. Uygunluk değerlendirme faaliyetlerine ilişkin genel esaslar MADDE 6- (1) Uygunluk değerlendirme kuruluşlarının asgari yeterlilik şartları, bu Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla faaliyet alanı ile ilgili uluslararası ve ulusal teknik düzenlemelerde belirtilir. (2) Uygunluk değerlendirme kuruluşlarının görev ve yetkileri şunlardır: a) Bu Yönetmelikte ve ilgili teknik düzenlemelerde yer alan usul ve esaslara uygun olarak şeffaf, bağımsız, ayrım gözetmeden ve müşterilerini gereksiz külfete sokmadan hizmet verir. b) Faaliyetleri ile ilgili her türlü belge ve kaydı, ilgili teknik düzenlemede belirtilen süre içinde, bir sürenin belirtilmediği durumlarda ise bu belge ve kayıtların düzenlendiği tarihten itibaren on yıl süreyle muhafaza eder ve talebi halinde basılı veya dijital kopyasını Bakanlığa ibraz eder. c) Uygunluk belgesi veya sertifika düzenledikten sonra yapacakları gözetim ve denetimler sırasında veya Bakanlığın talebi üzerine yapılacak denetimde belge, rapor veya sertifika düzenlenen demiryolu materyali, hizmet, üretim, işletmesel konular, organizasyon yapıları ve uygunluk değerlendirme faaliyetlerine konu olan diğer hususlar ile ilgili uygunsuzluk tespit ettikleri takdirde demiryolu emniyetini korumak adına gerekirse uygunsuzluk haliyle orantılı olarak belgenin, raporun veya sertifikanın kapsamını kısıtlar, askıya alır veya iptal eder, ilgili kurum veya kuruluştan gerekli düzeltici önlemlerin alınmasını talep eder ve Bakanlığı 5 iş günü içerisinde bilgilendirir. ç) Uygunluk değerlendirme faaliyetleri kapsamında olumsuz sonuçlanan uygunluk değerlendirme ve sertifikasyon işlemleri, görevlendirilmiş oldukları kapsam ve şartları etkileyen değişiklikler, piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştiren yetkili kuruluşların uygunluk değerlendirme faaliyetlerine ilişkin bilgi talepleri dahil olmak üzere uygunluk değerlendirme kuruluşu olarak gerçekleştirdikleri faaliyetler hakkında Bakanlığı bilgilendirir. d) Bakanlık tarafından talep edilmesi halinde, görevlendirildikleri uygunluk değerlendirme alanı ile aynı kapsamda faaliyetler sürdüren diğer uygunluk değerlendirme kuruluşlarına olumlu veya olumsuz sonuçlanan uygunluk değerlendirme veya sertifikasyon işlemleri hakkında bilgi verir. e) Başvuru sırasında beyanda bulundukları bilgilerde değişiklik olması halinde değişiklik en geç 10 iş günü içerisinde Bakanlığa bildirilir. f) Faaliyet alanı ile ilgili uluslararası ve ulusal düzenlemelerde belirtilen diğer sorumlulukları yerine getirir. (3) Faaliyetine son verilen veya kendi isteği ile faaliyetine son veren uygunluk değerlendirme kuruluşları, yapmış oldukları işlemler ile ilgili belge ve kayıtları, uygunluk değerlendirme işlemini devam ettirmek üzere başka bir uygunluk değerlendirme kuruluşuna veya Bakanlığa teslim eder veya Bakanlığın talebi halinde söz konusu belge ve kayıtları sunmak üzere muhafaza eder. Bu durumdaki kuruluşların söz konusu kayıt ve belgelere ilişkin sorumlulukları, ilgili teknik düzenlemede belirtilen süre içinde, süre belirtilmemiş ise bu belge ve kayıtların düzenlendiği tarihten itibaren on yıl süreyle devam eder. Bakanlık, uygunluk değerlendirme kuruluşunun bu sorumlulukları yerine getirmesi için, idari cezalar dahil olmak üzere gerekli tedbirleri alır. Onaylanmış kuruluşun (NoBo) görevlendirilmesi ve faaliyetleri MADDE 7- (1) Onaylanmış kuruluş görevlendirmesinde; a) Başvuruda bulunan kuruluşun yürürlükteki koşulları sağladığına ve gerekli yetkinliğe sahip olduğuna dair akreditasyon belgesine sahip olması zorunludur. b) Başvuruda bulunan kuruluşlar, yalnızca akreditasyon belgesinde belirtilen kapsam dahilinde görevlendirilebilirler. (2) Onaylanmış kuruluş (NoBo), uygunluk değerlendirmelerini 2016/797/AB sayılı Demiryollarında Karşılıklı İşletilebilirlik Direktifine, TSI’lara, ERA ve ilgili kurumlar tarafından yayımlanan kılavuzlara ve diğer ilgili uluslararası mevzuata uygun olarak icra ederek belge, sertifika ve raporlarını bu mevzuata uygun hazırlamaktan sorumludur. Atanmış kuruluşun (DeBo) görevlendirilmesi ve faaliyetleri MADDE 8- (1) Atanmış kuruluş görevlendirmesinde; a) Başvuruda bulunan kuruluşun yürürlükteki koşulları sağladığına ve gerekli yetkinliğe sahip olduğuna dair akreditasyon belgesine sahip olması zorunludur. b) Başvuruda bulunan kuruluşlar, yalnızca akreditasyon belgesinde belirtilen kapsam dahilinde görevlendirilebilirler. [Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]