Yönetmelik Detayı

YÖNETMELİK Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden: HAVA ARACI VE İLGİLİ ÜRÜN, PARÇA VE CİHAZIN UÇUŞA ELVERİŞLİLİK VE ÇEVRESEL SERTİFİKASYONU YÖNETMELİĞİ (SHY-21) BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Hükümleri Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ülkemizin sivil hava aracı siciline kayıtlı veya kaydedilecek ya da sadece tasarım verisi onaylanacak hava aracı veya ilgili ürün, parça ve cihazın uçuşa elverişlilik ve çevresel sertifikasyonlarına ve bu sertifikasyon faaliyetlerini gerçekleştirecek olan kişilerin, tasarım ve üretim organizasyonlarının yetkilendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik aşağıda belirtilen konuları kapsar: a) Tip sertifikası, tahditli tip sertifikası, ilave tip sertifikası ve bu sertifikalara gelecek değişikliklerin yayımlanması. b) Uçuşa elverişlilik sertifikası, tahditli uçuşa elverişlilik sertifikası, özel uçuş izni ve onaylı çıkış sertifikalarının yayımlanması. c) Tamir tasarım onaylarının yayımlanması. ç) Çevresel koruma gereksinimlerine uyum gösterimi. d) Gürültü sertifikalarının yayımlanması. e) Ürün, parça ve cihazların tanımlanması. f) Parça ve cihazların sertifikasyonu. g) Tasarım ve üretim organizasyonlarının yetkilendirilmesi. ğ) Uçuşa elverişlilik direktiflerinin yayımlanması. h) Ürün, parça ve cihazların ithali ve ihracı. ı) Operasyonel uygunluk verisinin onayı. i) Sportif havacılık faaliyetlerinde kullanılacak hava araçları için uçuşa elverişlilik standartlarının belirlenmesi. Dayanak MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 86 ncı ve 87 nci maddelerine, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’ine ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci, 441 inci ve 447 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar ve kısaltmalar MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) AltMoC: Alternatif kabul edilebilir yöntemleri, b) AMC: Sağlanması zorunlu olan gerekliliklerin kabul edilebilir uygulama usul ve esaslarını, c) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını, ç) Çevresel sertifikasyon: Hava aracı veya ilgili ürün, parça ve cihazın, Şikago Sözleşmesinin çevresel şartlar (gürültü, emisyon ve karbondioksit) konulu Ek-16 hükümlerinin geçerli gereksinimlerine uyumunu onaylama şeklini, d) EASA: Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansını, e) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü, f) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü, g) GM: Yayımlanan kurallar için ilave rehber dokümanı, ğ) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı, h) Hava aracı sahibi: Hava aracının mülkiyetine sahip olan kişi veya kuruluşu, ı) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını, i) İlave tip sertifikası: Ürün tip sertifikasından farklı olarak, tip sertifikası sahibi dışındaki organizasyon tarafından, ürün üzerinde yapılan modifikasyonların onayı için ülke otoritesi tarafından verilen belgeyi, j) İşletme: Hava aracı ile uçuş operasyonları yapmak üzere Bakanlık veya Genel Müdürlük tarafından ruhsatlandırılmış gerçek kişi veya tüzel kişi niteliğindeki havacılık kuruluşunu, k) JARUS: İnsansız hava aracı sistemlerine yönelik ulusal otoritelere tavsiye niteliğinde regülasyon hazırlayan, Türkiye dahil ulusal otorite uzmanları desteğiyle faaliyet gösteren çatı organizasyonu, l) Komponent: Herhangi bir motor, pervane, parça veya cihazı, m) Mutabakat mektubu: Her bir ürün, parça veya cihazın uygulanabilir tasarım verilerine uygunluğunu ve emniyetli kullanım için elverişli durumda olduğunu gösteren, üretim organizasyonu onayı olmayan organizasyon ile Genel Müdürlük arasında mutabık kalındığını belirten mektubu, n) Operasyonel uygunluk verisi; 1) Tip yetkisinin belirlenmesi de dahil pilot tip yetkilendirmesi eğitimi için minimum müfredatı, 2) Simülatörlerin objektif kalifikasyonunu destekleyen hava aracı validasyon kaynak verisinin ya da ara kalifikasyonu destekleyen geçici verinin kapsamının tanımını, 3) Tip yetkisinin belirlenmesi de dahil bakım onaylayıcı personel tip yetkilendirmesi eğitimi için minimum müfredatı, 4) Kabin ekibi için tip ya da varyant belirlenmesi ve söz konusu tipe özel veriyi, 5) Temel asgari teçhizat listesini içeren, bir hava aracı tip sertifikası, tahditli tip sertifikası ya da ilave tip sertifikasının parçası olan veriyi, o) Organizasyon: Bu Yönetmeliğin ilgili maddelerine uygun olarak yetkilendirilmiş kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilere ait işletmeleri, ö) Özel uçuş izni belgesi: Uygulanabilir uçuşa elverişlilik gereksinimlerini karşılamayan veya karşıladığı gösterilmemiş olan ama belirli koşullar altında emniyetli uçuş yapma kabiliyeti olan hava aracının uçuşu için düzenlenen belgeyi, p) Parça ve cihaz: Haberleşme donanımları dâhil bir hava aracını uçuşta kontrol etmek için kullanılan veya kullanılması amaçlanan her türlü alet, gösterge, ekipman, mekanizma, parça, donanım veya yazılım ile gövde, motor veya pervanenin bir parçası olan veya hava aracını yerde manevra yaptırmak için kullanılan ekipmanları, r) Sertifikasyon: Ürün, parça veya cihazın, organizasyonların veya personelin geçerli gereksinimlere uyumunun onaylanma şeklini, s) Sertifikasyon şartnameleri: Hava aracı, ürün, parça ve cihazın tasarımı, malzemesi, imal ekipmanı ve sürekli uçuşa elverişliliği konusunda uyulması gereken operasyonel uygunluk verisi için gerekenler de dahil asgari standartların tümünü, ş) Seviye 1 Bulgu: Bu Yönetmeliğe aykırı olan, emniyet standardını düşüren ve uçuş emniyetini doğrudan ciddi olarak etkileyen bulguyu, t) Seviye 2 Bulgu: Uçuş emniyetini doğrudan etkilemeyen, ancak bu Yönetmelikte belirtilen koşulların tamamının veya bir kısmının kaybedildiğinin tespit edildiği Seviye 1 olarak değerlendirilmeyen bulguyu, u) Sportif havacılık: Şahısların bireysel olarak ya da topluluklar, dernekler, vakıflar veya federasyonlar aracılığıyla organize şekilde yürüttükleri, rekreasyon amacıyla gerçekleştirilen havacılık faaliyetlerini, ü) Sürekli uçuşa elverişlilik: Hava aracı, motor, pervane, parça veya cihazın işletim ömründeki herhangi bir zamanda yürürlükteki uçuşa elverişlilik gerekliliklerine uygun ve emniyetli işletim için elverişli bir durumda olmasını sağlayan süreçleri, v) Şikago Sözleşmesi: Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe girmiş olan sözleşmeyi, y) Tip sertifikası: Hava aracı, motor veya pervanenin tasarım kriterlerine ve uçuşa elverişlilik kurallarına uygunluğunu belirleyen, tip tasarımını, teknik özellikleri ve işletme limitlerini içeren ve tasarımın gerçekleştirildiği ülke otoritesi tarafından verilen belgeyi, z) Uçuşa elverişlilik: Hava aracı, motor, pervane, parça veya cihazın Genel Müdürlük tarafından kabul edilen bir tip sertifikasına veya onaylı tasarım verilerine uygun ve emniyetli operasyon yapabilir durumda olmasını, aa) Uçuşa elverişlilik direktifi: Hava aracı, motor, pervane, aviyonik veya diğer sistemlerle ilgili emniyetsiz bir durumun olduğunu ve mutlaka düzeltilmesi gerektiğini tip sertifikasını haiz hava araçlarının sahiplerine ve/veya işletmecilerine bildiren özel talimatı, bb) Uçuşa elverişlilik sertifikası: Hava aracının; uçuşta emniyetsizliğe neden olabilecek bir özelliği bulunmadığını, onaylı tip tasarımına uygun olduğunu ve bakım, tamir ve değişikliklerin sicil kaydı yapılan ülke kurallarına uygun olduğunu teyit eden belgeyi, cc) Ürün: Hava aracı, motor veya pervaneyi, çç) Yönetici personel: Genel Müdürlüğün, uygunluğu gerçekleştirilen değerlendirme sonrası kabul ettiği ve bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmekten sorumlu olan yöneticiyi, ifade eder. (2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar ve kısaltmalar için 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, ülkemizin üyesi bulunduğu ICAO, EASA ve JARUS tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanımlar ve kısaltmalar ile Genel Müdürlük tarafından yayımlanan diğer sivil havacılık mevzuatında yer alan tanımlar ve kısaltmalar esas alınır. İKİNCİ BÖLÜM Genel Esaslar Uçuşa elverişlilik MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin, bulundukları kategoriye bağlı olarak, ICAO tarafından yayımlanan Şikago Sözleşmesinin uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’inde belirtilen standartlara uyumlu olması zorunludur. (2) Türk uçak siciline kayıtlı hava araçlarının ve bunun üzerinde bulunan ürün, parça ve cihazın birinci fıkrada yer alan uyumu, Genel Müdürlük tarafından belirlenen usul ve esaslar ile aşağıdaki hususlara göre belirlenir: a) Ürünler bir tip sertifikasına sahip olmak zorundadır. İlave tip sertifikaları dahil olmak üzere tip sertifikaları ve bunlara gelen değişiklikler; ürünün, operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temeli de dahil olmak üzere tip sertifikasyon temeline uyumunu ve işletme için emniyetsiz bir duruma yol açacak bir özelliğe sahip olmadığını göstermesi ile yayımlanır. Tip sertifikası ve operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temeli, her bir ürün tipi için ICAO tarafından yayımlanan Şikago Sözleşmesinin uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’inde belirtilen standartlara uyumlu olacak şekilde Genel Müdürlük tarafından onaylanır. Tip sertifikası, üzerinde bulunan parça ve cihazlar dahil tüm ürünü kapsar. b) Parça ve cihaz sertifikaları; başvuru sahibinin, parça ve cihazların birinci fıkrada belirtilen standartlara göre hazırlanmış, ayrıntılı uçuşa elverişlilik gereksinimlerine uyumunu göstermesi ile yayımlanır. c) Bir hava aracı geçerli uçuşa elverişlilik sertifikası olmadan işletilemez. Uçuşa elverişlilik sertifikası, başvuru sahibinin hava aracının tip sertifikası ile onaylanmış tip tasarımına uygunluğunu ve ilgili dokümantasyon, muayene ve testlerin hava aracının emniyetli işletme için uygun koşullarda olduğunu göstermesi ile yayımlanır. Uçuşa elverişlilik sertifikası Genel Müdürlük tarafından askıya alınmadıkça, iptal edilmedikçe ve hava aracının sürekli uçuşa elverişliliği sağlandığı sürece geçerlidir. ç) Ürün, parça ve cihazların tasarım ve üretiminden sorumlu organizasyonların, Genel Müdürlük tarafından verilen imtiyazlarla ilgili sorumluluklarını yerine getirmek için gerekli yöntem ve kabiliyetlerini bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde göstermesi gerekir. Bu kabiliyetler ve yöntemler, başka bir şekilde kabul edilmediği sürece bir organizasyon onayının yayımlanması ile geçerli olur. Yetkili organizasyona verilen imtiyazlar ve onay kapsamı, onay şartlarında tanımlanır. (3) Genel Müdürlüğün emniyet gözetimi sorumluluğunun bulunduğu organizasyonlar tarafından tasarlanan veya üretilen hava aracı ve onun üzerine takılacak ürün, parça ve cihazlar, ikinci fıkranın (a), (b) ve (ç) bentleri ile uyumlu olmak zorundadır. (4) Birinci ve ikinci fıkraların istisnası olarak; a) Hava aracının, belirli koşullar altında emniyetli uçuş yapma kabiliyeti olduğunun gösterilmesi durumunda, özel uçuş izni belgesi yayımlanabilir. Bu belge üçüncü şahısların emniyetini korumak için gerekli sınırlandırmalarla yayımlanır. b) Hava aracı için ikinci fıkranın (a) bendine göre tip sertifikasının yayımlanamadığı durumlarda, bu hava aracı için tahditli uçuşa elverişlilik sertifikası yayımlanır. Bu durumda, hava aracının yeterli emniyet seviyesini sağlayan özel sertifikasyon şartnamelerine uyumlu olduğunun ve birinci fıkrada yer alan standartlardan sapmaların kullanım amacıyla ilgili emniyeti etkilemediğinin gösterilmesi gerekir. Tahditli uçuşa elverişlilik sertifikasına uygun hava aracı ve bu hava araçlarının kullanımına yönelik kısıtlamalar, beşinci fıkrada belirtilen şartlara göre tanımlanır. c) Tahditli uçuşa elverişlilik sertifikası için aynı tipte beş ve daha fazla hava aracı olması durumunda, tahditli tip sertifikası yayımlanabilir ve bu durumda uygun bir tip sertifikası ve operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temeli oluşturulur. (5) Genel Müdürlük; bu maddenin uygulanması kapsamında aşağıda belirtilen konularda talimatlar, kabul edilebilir uyum yöntemleri ve ilave rehber dokümanlar gibi gerekli düzenlemeleri hazırlar. Hazırlanacak talimatlar, bu Yönetmeliğin uygulanması kapsamında aşağıdaki koşulları içerir: a) Ürün için geçerli tip sertifikası ve operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temelinin oluşturulması ve başvuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koşullar. b) Parça ve cihazlar için geçerli detaylı sertifikasyon şartnamelerinin oluşturulması ve başvuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koşullar. c) Tahditli uçuşa elverişlilik belgesi için uygun hava aracı kapsamında, geçerli özel uçuşa elverişlilik gereksinimlerinin oluşturulması ve başvuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koşullar. ç) Ürünün sürekli uçuşa elverişliliğini temin etmek için zorunlu bilgilerin yayımı ve dağıtımı için koşullar. d) Tip sertifikaları, tahditli tip sertifikaları, tip sertifikalarına gelen değişikliklerin onaylanması, uçuşa elverişlilik belgesi, tahditli uçuşa elverişlilik belgesi, özel uçuş izni, ürün, parça veya cihazlarla ilgili belgelerin yayımlanması, sürekliliği, değişikliği, askıya alınması ve iptali için aşağıdaki koşullar aranır: 1) Bu sertifikaların süreleri ve sınırlı bir süre için yayımlanmaları durumunda yenilenmeleri için koşullar. 2) Özel uçuş izninin yayımlanması için uçuşun amacı, uçuş için kullanılacak hava sahası, uçuş mürettebatının kalifikasyonu ve uçuş mürettebatı dışında personel taşınması konularını içeren kısıtlamalar. 3) Tahditli uçuşa elverişlilik belgesi için uygun hava aracı ve ilgili kısıtlamalar. e) Tasarım ve üretim organizasyon onaylarının yayımlanması, sürekliliği, değişikliği, askıya alınması ve iptali için koşullar ve bu onaylara ihtiyaç duyulmadığı durumlardaki koşullar. f) Belge sahiplerinin sorumlulukları ile ilgili koşullar. g) Ürün, parça ve cihazların ithali ile ihracına ilişkin koşullar. Çevresel koruma MADDE 6- (1) Ürün, parça ve cihazların; ICAO tarafından yayımlanan Şikago Sözleşmesinin çevresel koruma konulu Ek-16’sının, hava aracı gürültüsü konulu Bölüm I, hava aracı motor emisyonu konulu Bölüm II ve hava aracı karbondioksit (CO2) emisyonu konulu Bölüm III içerisinde belirtilen hava aracı kategorileri için çevresel koruma gereksinmelerine uyumlu olması gerekir. Bu maddenin uygulanması kapsamında talimatlar, kabul edilebilir uyum yöntemleri ve ilave rehber dokümanlar gibi gerekli düzenlemeler, Genel Müdürlük tarafından hazırlanır. Uçuşa elverişlilik ve çevresel sertifikasyon faaliyetleri MADDE 7- (1) Genel Müdürlük sorumluluğunda tasarımı gerçekleştirilen, üretilen veya Türk uçak siciline kayıtlı hava aracı, ürün, parça ve cihazlarla ilgili olarak Genel Müdürlük, ICAO tarafından yayımlanan Şikago Sözleşmesinin uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’inde [Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]