Yönetmelik Metni
Resmi Gazete'den alınmıştır
YÖNETMELİK
Türkiye Değerleme Uzmanları Birliğinden:
TÜRKİYE DEĞERLEME UZMANLARI BİRLİĞİ DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyeleri hakkında uygulanacak disiplin cezalarına, disiplin cezası gerektiren fiillere, disiplin soruşturmasının yürütülmesi ve disiplin sicili oluşturulmasına, disiplin komitesinin oluşumu ve görevlerine, çalışma ve işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 76 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ile 5/2/2014 tarihli ve 2014/5933 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsünün 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine ve 23 üncü, 27 nci ve 28 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Birlik: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliğini,
b) Birlik Başkanı: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Başkanını,
c) Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS): İdarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve faaliyetlerinin delili olabilecek e-Yazışma Teknik Rehberine uygun belgelerin içerik, üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait olduğu fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri içerisindeki yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistemi,
ç) Etik sözleşme: Birlik tarafından yayımlanan etik sözleşmeyi,
d) Gayrimenkul değerleme kuruluşu: Sermaye Piyasası Kurulu tarafından sermaye piyasasında değerleme faaliyetinde bulunmak üzere yetkilendirilmiş anonim şirketleri,
e) Genel Sekreter: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Genel Sekreterini,
f) Kanun: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
g) Komite: Disiplin komitesini,
ğ) Komite Başkanı: Disiplin Komitesi Başkanını,
h) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
ı) Meslek kuralları: Kurul ve/veya Birlik tarafından yayımlanan yönetmelik, genelge, tebliğ, karar veya standart gibi idari işlemler ile belirlenen kuralları,
i) MKK Gayrimenkul Bilgi Merkezi A.Ş. (GABİM): Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.’nin sahibi olduğu, değerleme faaliyetlerine ilişkin tüm verilerin tutulduğu kuruluşu,
j) Müşteri: Kendisi için değerleme faaliyeti yürütülen kişi veya kurumları,
k) Raportör: Komitenin talebi üzerine Yönetim Kurulu ve Komite tarafından yapılan iç görevlendirme ve toplantı planı ile yazışmaların takibi, arşivlenmesi, Birlik Yönetim Kurulu ile iletişimin sağlanması konularında da görev yapan Birlik personelini,
l) Soruşturmacı: Komite tarafından, soruşturmanın yürütülmesi ile görevlendirilen Komite üyesini,
m) Statü: 5/2/2014 tarihli ve 2014/5933 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsünü,
n) Üye: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerini,
o) Üye Yönetim Sistemi (ÜYS): Birlik üyelerinin elektronik ortamda sicil bilgilerinin kayıt altına alındığı programı,
ö) Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM): Yatırım kuruluşlarının, yatırım hizmet ve faaliyetinden kaynaklanan nakit ödeme veya sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini yerine getirememeleri hâlinde, Kurul tarafından 6362 sayılı Kanun çerçevesinde alınan tazmin kararını yerine getirmek amacıyla kurulmuş olan kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşu,
p) Yönetim Kurulu: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Disiplin Komitesinin Oluşumu ve Görevleri
MADDE 5- (1) Komite, Birlik üyelerine ve düzenlenen değerleme raporlarına ilişkin şikâyetleri değerlendirmek ve Statünün 28 inci maddesi çerçevesinde disiplin kovuşturmalarını yürütmekle yükümlüdür.
(2) Komite tarafından gerçekleştirilen disiplin çalışmalarına ilişkin her türlü seyahat ve diğer harcamalar, belgelendirilmesi koşulu ile ilgili mevzuat kapsamında Birlik tarafından karşılanır.
Komitenin görevleri
MADDE 6- (1) Komite; bu Yönetmelikte öngörülen disiplin cezaları ve idari para cezasını gerektiren fiil ve hareketler ile ilgili inceleme yapar, disiplin soruşturmalarını yürütür, karara bağlar ve Yönetim Kurulunun onayına sunar.
(2) Komite; disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak üyelerden gerekli gördüğü her türlü bilgi, belge ve dokümanı istemeye yetkilidir.
(3) Komite; disiplin soruşturmalarıyla ilgili olarak soruşturmaya konu fiilin aynı zamanda bir suç oluşturduğunu veya işlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılmasının hâlen mümkün bulunduğunu tespit ettiği takdirde, keyfiyetin ilgili idari ve/veya adli makama bildirilmesini teminen Yönetim Kuruluna bilgi vermekle yükümlüdür.
Komitenin çalışma usulleri
MADDE 7- (1) Komite Başkanı ve üyeleri Kurulun uygun görüşü alınarak Birlik Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilen, Yönetim Kurulu veya Birlik Denetleme Kurulu üyesi olmayan aşağıdaki nitelikleri haiz yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşur. Buna göre, üyeler fiilen değerleme faaliyetinde bulunmamak kaydı ile;
a) Tam zamanlı ve Komite başkanı olacak bir kişi, hukuk alanında en az 15 yıl tecrübesi bulunan, hukuk alanında yüksek lisans derecesine ve Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş. tarafından verilen Gayrimenkul Değerleme, Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3, Kurumsal Yönetim Derecelendirme, Kredi Derecelendirme ve Türev Araçlar lisanslarının tümüne sahip olan kişiler arasından,
b) Tam zamanlı iki kişi, değerleme faaliyetlerinde en az 15 yıl tecrübesi bulunan, Gayrimenkul Değerleme Lisansına sahip ve hâlihazırda fiilen bilirkişilik dâhil değerleme faaliyetlerinde bulunmayan kişiler arasından,
c) Yarı zamanlı üç kişi, sermaye piyasalarında en az 15 yıl tecrübesi bulunan, Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş. tarafından verilen Gayrimenkul Değerleme Lisansı, Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3, Kurumsal Yönetim Derecelendirme, Kredi Derecelendirme ve Türev Araçlar lisanslarının tümüne sahip olan kişiler arasından,
ç) Yarı zamanlı bir kişi, üniversitelerin harita mühendisliği, mimarlık, inşaat mühendisliği ve şehir ve bölge planlama veya gayrimenkul değerleme ve geliştirmeyle ilgili bölümlerinden mezun en az doçent seviyesinde kişiler arasından,
Birlik Genel Kurulu tarafından seçilir.
(2) Komite, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile alınır. Tam zamanlı Komite üyelerinin çoğunluğunun toplantıya katılımı zorunludur. Mazeretsiz olarak üst üste 3 defa toplantıya katılmayan tam zamanlı Komite üyesinin üyeliği kendiliğinden düşer. Oyların eşitliği halinde Komite Başkanının oyu üstün sayılır.
(3) Çekimser oy kullanılamaz. Kararlar gerekçeli olmak zorundadır. Karşı oy kullanan üye de görüşünün gerekçesini kararda belirtmek zorundadır.
(4) Komite üyeleri, doğrudan veya dolaylı olarak kendisini, üstsoy ve altsoyunu ve eşi ve üçüncü derece dâhil kan ve kayın hısımlarını ilgilendiren ya da bağımsızlıklarına halel getirecek şekilde ilişkili oldukları konuların görüşüldüğü kararların alınmasına ilişkin toplantılara katılamaz ve oy kullanamazlar. Bu durumdaki Komite üyesi yerine toplantıya katılmayan üyenin yedeği, Komite toplantısına katılır.
(5) Komite Başkanı, Kurulun uygun görüşü alınarak Birlik Genel Kurulu tarafından seçilir. Komitenin çalışmaları Komite Başkanı tarafından koordine edilir. Komite Başkanı çalışmaların rapora bağlanması, dosyalanması ve belgelendirilmesi için gerekli düzeni oluşturur.
(6) Komite üyeliklerinin boşalması durumunda boşalan üyelik için birinci fıkrada belirtilen nitelikleri haiz yedek üyeler önceki üye yerine göreve devam eder.
(7) Komite üyeleri ve disiplin soruşturmasında görev alan personel, Statünün 33 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca sıfat ve görevleri dolayısıyla ilgililere ve üçüncü kişilere ait öğrendikleri sırları mevzuat uyarınca yetkili olanlar dışındakilere açıklayamazlar ve bu sırları doğrudan ya da dolaylı olarak kendileri veya başkaları yararına kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.
(8) Disiplin incelemesi ve/veya soruşturmasına konu tüm evraklar ve yazışmalar ile Komite kararları, EBYS üzerinde arşivlenir. İnceleme dosyası kapsamında Komite kararının alınması; inceleme dosyasına ilişkin süreçlerin tamamlandığını ve Yönetim Kuruluna sunulabileceğini ifade eder. Komite üyelerinin haricinde, arşivde yer alan inceleme süreci tamamlanmış dosyalara Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, raportör ve Yönetim Kurulu üyeleri erişebilir.
(9) Komite, işin gerektirdiği her türlü mekân, araç ve gereçler ile ihtiyaç halinde Birlik personelinin Komiteye raportör olarak atanmasını Yönetim Kurulundan talep eder. Raportör; Komite tarafından yapılan iç görevlendirme ve toplantı planı ile yazışmaların takibi, arşivlenmesi ve Birlik Yönetim Kurulu ile iletişimin sağlanması konularında da görev alır. Raportör, hiçbir durumda Komitenin görevlerini üstlenemez, soruşturmanın gizliliği ilkesi çerçevesince vakıf olduğu gizli bilgileri paylaşamaz, Komitenin görüşlerini etkileyebilecek yorum ve söylemlerde bulunamaz. Öğrendiği sırları mevzuat uyarınca yetkili olanlar dışındakilere açıklayamaz ve bu sırları doğrudan ya da dolaylı olarak kendileri veya başkaları yararına kullanamaz. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.
(10) Bir önceki dönemden devredilen tamamlanmamış dosya olması halinde ilgili dosyanın önceki dönemdeki soruşturmacısı, Komitenin talebi üzerine toplantılara katılır.
(11) Komitenin çalışma usul ve esasları, Yönetim Kurulu tarafından çıkarılacak yönerge ile düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Disiplin Cezası Türleri ve Disiplin Cezası Gerektiren Fiiller ile İdari Para
Cezasını Gerektiren Fiiller
Disiplin cezalarının türleri
MADDE 8- (1) Meslek onuruna veya meslek ilke ve kurallarına uymayacak fiil ve hareketlerde bulunan, Birlik üyelerine ve müşterisine karşı yükümlülüklerini haklı bir neden olmaksızın yerine getirmeyen, görevinin gerektirdiği dürüstlüğe uygun şekilde davranmayan, değerleme mesleğinde düzeni ve dürüstlüğü bozan, piyasada haksız rekabete yol açan, faaliyetlere hile karıştıran, faaliyetlerin açık ve düzenli yürütülmesine engel olan, değerleme faaliyetleri ile ilgili olarak GABİM’e iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgileri zamanında ve belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde iletmeyen ve ilgili mevzuata ve kararlara aykırı hareket eden Birlik üyeleri hakkında fiilin nitelik ve önemine göre aşağıdaki disiplin cezaları uygulanır:
a) Uyarı: İlgiliye, mesleğinin icrasında, yükümlülük ve davranışlarında daha dikkatli ve itinalı hareket etmesi gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama: İlgilinin mesleğinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
c) İdari para cezası: Kanunun 76 ncı maddesinin onuncu fıkrası uyarınca verilen cezadır.
ç) Birlik üyeliğinin askıya alınması: Birlik üyesi tarafından, işlenen fiilin mahiyet ve önemine göre en fazla altı ay olarak belirlenecek bir süre için, doğrudan veya dolaylı olarak üyelik sıfatının kullanılamaması ile Birlik üyeliğinin ve gayrimenkul değerleme lisansının sağladığı Birlik Genel Kuruluna katılma, oy kullanma, değerleme raporu hazırlama ve imzalama dâhil tüm haklardan geçici bir süre faydalanılamamasıdır.
d) Birlik üyeliğinin iptal edilmesi: Birlik üyesinin üyelik sıfatının sona erdirilmesidir.
(2) Birinci fıkranın (ç) ve (d) bentlerinde yer alan disiplin cezasının verildiği üyenin lisansının geçici veya sürekli olarak iptali için Birlik tarafından disiplin cezalarının yasal itiraz süresi bitiminde ya da Kurula itiraz edilmekle birlikte Kurul tarafından verilecek karar sonucunda kararın kesinleşmesi üzerine Kurula bildirimde bulunulur. Lisansları Kurul tarafından geçici veya sürekli olarak iptal edilenler, Birlik Genel Kurulunda oy kullanamaz. Yönetim kurulu ve Birlik Denetleme Kurulunda yer alan veya temsil edilen üyelere, bu cezaların uygulanması halinde bu üyelerin Yönetim Kurulu veya Birlik Denetleme Kurulu üyelikleri düşer ve yedek üyelerden en fazla oyu alan üye, üyeliği düşen kişinin yerine geçer.
MADDE 9- (1) Uyarı cezası; üyeye, mesleğinin icrasında, yükümlülük ve davranışlarında daha dikkatli ve itinalı hareket etmesi gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarıyı gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Meslek kuralları ve etik sözleşme ile Birlikçe alınan kararların yerine getirilmesinde özensiz davranmak.
b) Üyelik görev ve sorumluluklarını yerine getirmemek, Birlik nezdinde gerçekleştirilecek sicil bildirimlerini süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yerine getirmemek.
c) Müşteriye karşı değerleme sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesinde özensiz davranmak.
ç) (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılanlar dışında, mesleğin vakar ve onuruna, mesleki düzen ve geleneklerine ihmal yoluyla aykırı hal ve davranışlarda bulunmak.
d) Statü ve ilgili mevzuat gereğince GABİM’e iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgilerin zamanında ve belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde iletilmesinde özensiz davranmak.
e) Statü ve ilgili mevzuat gereğince Birliğe iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgilerin zamanında ve belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde iletilmesinde özensiz davranmak.
MADDE 10- (1) Kınama cezası, üyeye, mesleğinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınamayı gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Meslek kuralları ve etik sözleşme ile Birlikçe alınan kararlara kasıtlı olarak uymamak.
b) Üyelik görev ve sorumluluklarını kusurlu olarak yerine getirmemek.
c) Müşterisine karşı değerleme sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülükleri, kusurlu olarak hiç veya gereği gibi yerine getirmemek.
ç) Birlik organlarının çalışmalarını aksatıcı tutum ve davranışlarda bulunmak.
d) Değerleme faaliyeti nedeniyle kendilerine tevdi edilen veya kendilerinde bulunan müşteri sırlarının güvenliği için gerekli özeni göstermemek.
e) Birlik karar ve uygulamaları ile Birlik yönetim organlarında, mesleki çalışma komitelerinde ve/veya personel teşkilatında görev alanlar ile müşteriler hakkında küçük düşürücü ve hakaret niteliğinde söylemlerde bulunmak.
f) Birliğin ve mesleğin itibarını zedeleyici elektronik ortamdakiler de dâhil olmak üzere her türlü yazılı yayında açıklama yapmak.
g) (a), (b), (c), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar dışında mesleğin vakar ve onuruna, mesleki düzen ve geleneklerine kasıtlı olarak aykırı hareketlerde bulunmak.
ğ) Değer esasına ve yöntemlerine uygun değerin belirlenmesinde veya ağırlıklandırılmasında gerekli özeni göstermemek.
h) Statü ve ilgili mevzuat gereğince Birliğe iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgileri zamanında ve belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kusurlu olarak iletmemek.
ı) Asılsız şikâyet veya ihbarda bulunmak.
(2) Bir defa uyarı cezası aldıktan sonra, iki yıl içinde aynı cezayı gerektiren yeni bir fiil işlenmesi halinde ilgiliye kınama cezası verilir.
MADDE 11- (1)
[Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]