Resmi Gazete Metni
Resmi Gazete'den alınmıştır
20 Temmuz 2022 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31898
İLKE KARARI
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:
Toplantı Tarihi ve Sayısı
Karar Tarihi ve Sayısı
: 01.07.2022 - 38
: 01.07.2022 - 113
Toplantı Yeri
ANKARA
DOĞAL SIT ALANLARI KORUMA VE KULLANMA KOŞULLARI
İLKE KARARI
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 19.07.2012 tarihli ve 28358
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Korunan Alanlarım Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve
Esaslara Dair Yönetmelik çerçevesinde; kesin korunacak hassas alanlar ve nitelikli doğal koruma
alanları ile sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları olarak tescil edilen doğal sit alanları
için koruma ve kullanma koşulları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
A. Kesin Korunacak Hassas Alanlar:
Ulusal ve uluslararası öneme sahip tür, habitat ve ekosistemleri bünyesinde barındıran,
biyolojik, jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri açısından ekosistem hizmetlerine katkı sağlayan,
insan faaliyetleri sonucu bozulma veya tahrip olma riski yüksek olan, bitki örtüsü, topoğrafya ve
siluetin korunması ve gelecek nesillere aktarılması gereken ve Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen
kara, su ve deniz alanlarıdır.
Bu alanlarda, doğal afet (deprem, yangın, sel, heyelan, taşkın ve benzeri) durumunda
yapılması gerekli acil müdahaleler yapılabilir.
Bu alanlarda madencilik faaliyeti yapılamaz, taş, toprak, kum alınamaz, toprak, cüruf, çöp,
sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülemez.
Bu alanlarda, kesin yapı yasağı olmakla birlikte faaliyetlerin niteliğine, içeriğine ve
zorunluluk haline ilişkin Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonları tarafından yapılacak
değerlendirmeye göre koşulları, kapsamı ve süresi belirlenmek şartı ile aşağıdaki faaliyetlere izin
verilebilir.
a. Bilimsel amaçlı araştırma, eğitim ve izleme faaliyetleri yapılabilir.
b. Alanda taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlığı bulunması veya rastlanması halinde
bilimsel kazı, ortaya çıkarma ve koruma çalışmaları ilgili Bakanlığın izni ile yapılabilir.
c. Bu alanların korunmasına, ıslah edilmesine, bakımına ve temizliğine yönelik bilimsel rapor
sonucu teklif edilen faaliyetler yapılabilir.
ç. Güvenlik, uyarı ve bilgilendirme amaçlı levha ve işaretler konulabilir.
d. Orman yangın yolu açılması, ormanların bakım ve onarımı, orman zararlıları ile mücadele
edilmesi amacıyla çalışmalar yapılmasına izin verilebilir.
e. Alan içerisinde yer alan; anıt ağaç, grup tescilli ağaçlar ile tescili bulunmayan ağaçların
ilgili kurumdan alınacak teknik rapor doğrultusunda bakım ve onarımı yapılabilir.
f. Ekolojik dengenin devamlılığı ve tozlaşmanın sağlanabilmesini destekleyen arıcılık
faaliyetleri yapılabilir.
g. Kuş gözlem kulesi yapılabilir.
ğ. Kamu yararının gerektirdiği ihtiyaç hallerinde yol güzergâhının kullanılması koşuluyla
atıksu, içme suyu, doğal gaz ile elektrik ve iletişim hattı yapılabilir.
h. "Kesin Korunacak Hassas Alan" tescili yapılmadan önce mevzuata uygun olarak yapılmış
ve faaliyeti devam etmekte olan bir alt yapı uygulaması veya tesisi varsa; mevcut uygulamaya
veya tesise ilişkin ilave bir hat, yapı ya da benzeri yeni bir düzenleme yapılmaması
koşullarıyla söz konusu mevcut uygulamalara yönelik asgari düzeyde bakım, onarım ve
iyileştirme çalışmaları ile süre uzatımına izin verilebilir.
1. Ulusal güvenlik için zaruret arz eden tesisler yapılabilir.
i. Dalyan ve lagün ekosistemlerinde doğal dengenin devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili
kamu kurumu görüşleri doğrultusunda ve herhangi bir yapı yapılmamak şartıyla alanın
özelliğinden kaynaklanan geleneksel avcılık yöntemleriyle yapılan balıkçılık faaliyetlerine
ve faaliyetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla mevcutların rehabilitasyonuna,
bakımına ve onarımına izin verilebilir.
B- Nitelikli Doğal Koruma Alanı:
Doğal yapısı değişmemiş veya az değişmiş, modern yaşam ve önemli ölçüde insan
faaliyetleri tarafından etkilenmemiş, doğal süreçlerin hakim olduğu, koruma amaçlarına uygun
olarak yörede yaşayanların alanın mevcut kaynaklarını kullanmasını sağlayarak doğal hayata dayalı
geleneksel yaşam şekillerinin korunduğu kara, su, deniz alanlarıdır.
Bununla birlikte; Nitelikli Doğal Koruma Alanı tescili yapılmadan önce mevcut bulunan ve
bu ilke kararı kapsamında yenisine izin verilemeyen mevzuata uygun yapılar, ekonomik ömrünü
tamamlayıncaya kadar kullanılabilir.
Bu alanlarda madencilik faaliyeti yapılamaz, taş, toprak, kum alınamaz, toprak, cüruf, çöp,
sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülemez.
Bu alanlarda bölgenin doğal yapısı, ekolojik değerleri, silueti, doğal peyzajı ve benzeri ayırt
edici özellikleri göz önünde bulundurularak koşulları, kapsamı ve süresi Tabiat Varlıklarını Koruma
Bölge Komisyonları tarafından belirlenmek koşulu ile aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.
a. Kesin korunacak hassas alanlarda izin verilen faaliyetler bu alanlarda da yapılabilir.
b. Doğal dengenin devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının
görüşleri doğrultusunda alanın özelliğinden kaynaklanan faaliyetler sürdürülebilir.
c. Entegre tesis içermemek ve bölgenin ayırt edici özelliklerinden kaynaklı sınırlamalar ile
diğer kurum görüşlerindeki kısıtlar saklı kalmak kaydıyla mer'i mekânsal plan kapsamında
geleneksel yaşam biçiminin gerektirdiği nitelikte tarım ve hayvancılık amaçlı ahır, ağıl,
samanlık, kümes, depo, kiler ve benzeri yapılara izin verilebilir.
ç. Çevreye ve ekolojik dengeye etkisine ilişkin ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerindeki
sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla doğal kaynak suyunun çıkarılmasına ve iletilmesine izin
verilebilir.
d. Herhangi bir yapılaşmaya gidilmeden Avlakların Kuruluşu, Yönetimi ve Denetimi Esas ve
Usulleri İle İlgili Yönetmelik çerçevesinde avlak sahası ayrılabilir.
e. Ulaşım hatları ile bunların zorunlu yapıları, elektrik iletim hattı/tesisi, içme ve kullanma
suyu hattı, atıksu hattı, trafo, haberleşme servisleri, açık otopark ile faaliyetlerin özelliği ve
alanın coğrafi yapısı ve kamu yararı gereği başka güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmayan
enerji iletim hatları yapılabilir.
f. İmar ve kıyı mevzuatı çerçevesinde, imar planı yapılmasına gerek duyulmayan denize
girme, güneşlenme ve amatör su sporları gibi faaliyetleri gerçekleştirmek amacıyla sabit
olmayan duş, gölgelik, soyunma kabini, büfe, tuvalet, su sporları için kullanılan
malzemelerin depolanabileceği sökülür takılır nitelikte yapılar ve rekreatif amaçlı iskele
yapılabilir.
g. Geleneksel balıkçılık faaliyetleri ile sulama amaçlı göletlerde olmak ve üretim kapasitesi
25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinin EK-2 listesi ile belirlenen alt sınırı aşmamak kaydıyla kültür
balıkçılığı yapılabilir.
ğ. Şehitlik ve/veya mezarlık alanları ile ilgili uygulamalar gerçekleştirilebilir.
h. Tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği yapılabilir.
1. İçme suyu amaçlı baraj ve göletler ile tarunsal sulama amaçlı göletler ve iletim hatları
yapılabilir.
Bu alanlarda ayrıca faaliyetin niteliğine göre geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları
veya koruma amaçlı imar planları doğrultusunda aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.
a. Yöre halkınım ihtiyaçlarıyla sınırlı kalmak ve toplam yapılaşması kara alanın %2'sini
geçmemek kaydıyla balıkçı barınağı yapılabilir.
b. Yüzer sistem kullanılan iskele yapılabilir.
c. Alanın korunmasına katkı sağlayacak arıtma tesisleri yapılabilir.
ç. Günübirlik alanlar, konaklama içermeyen günübirlik kullanımlara yönelik orman parkları
ve kıyı mevzuatına uygun park ve rekreaktif alanlar ile alanın doğal yapısıyla uyumlu ve
beton, asfalt gibi malzemelerin kullanılmadığı açık spor alanları yapılabilir.
d.Kadastral yola cepheli parsellerde koruma amaçlı imar planı yapılması veya imar
planlarında fonksiyon ayrılması koşuluyla Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin
Yönetmelik çerçevesinde ve vaziyet planı doğrultusunda alanın doğal yapısıyla uyumlu,
beton, asfalt gibi malzemelerin kullanılmadığı çadırlı kamp ve karavan alanları
düzenlenebilir. Bu alanlar 10,000 m² altında olamaz. Kampçı Ünitesi (çadır, çadır-araba, oto
karavan) başına hesaplanacak birim alan en az 200 m²'dir. Kamping alanının büyüklüğüne
bakılmaksızın 150 kampçı ünitesinden fazla yapılamaz.
Bu alanlarda bungalov yapılamaz. Ancak milli park alanları ile tabiat parklarında Korunan
Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte yapılan
16/03/2020 tarihli değişiklikten önce onaylanmış Uzun Devreli Gelişim Planlarına veya
Gelişim Planlarına uygun şekilde yapılmış olmak ve mevcut yapıların tadilat-tamirat harici
yeni yapı yapılmamak koşuluyla mevcut bungalov faaliyetine devam edilebilir.
C- Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı:
Bu alanlar; ulusal, bölgesel ve yerel seviyelerde doğal kaynakların sürdürülebilir
kullanımına ve kalkınmaya destek olan, insanlar ve doğa arasında dengeli ilişkilerin geliştirilmesine
ve muhafaza edilmesine katkıda bulunan, ekonomik ve sosyal boyutları dikkate alarak doğal
kaynakların sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanımına elverişli yerlerdir.
Kesin korunacak hassas alanlar ile nitelikli doğal koruma alanlarında izin verilen faaliyetler,
bu alanlarda İlke Kararının A ve B bölümlerinde belirtilen sınırlamalara tabi olmaksızın yapılabilir.
Barındırdığı siluet, jeolojik ve ekolojik değerlerin korunması ve geliştirilmesi amacıyla
alanın potansiyeli ve kullanım özellikleri göz önünde bulundurularak, faaliyetin niteliğine göre
geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları veya koruma amaçlı imar planları ile doğal ve
kültürel bakımdan uyumlu düşük yoğunlukta faaliyetlere, kıyı yapılarına, entegre tarım ve
hayvancılık faaliyetlerine, atık aktarma merkezleri, turizm ve yerleşimlere izin verilen alanlardır.
Bu alanlarda küçük sanayi alanları dışında sanayi tesislerine izin verilmez, ancak mevcut
ruhsatlı sanayi tesisleri, gerekli çevresel tedbiri almak koşulu ile kullanılabilir.
Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanlarında ayrıca bölgenin doğal yapısı,
ekolojik değerleri, silueti, doğal peyzajı ve benzeri ayırt edici özellikleri göz önünde bulundurularak
faaliyetlerin niteliğine ve içeriğine ilişkin Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonları
tarafından yapılacak değerlendirmeye göre koşulları, kapsamı ve süresi belirlenmek şartıyla
aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.
a. Teknik rapor ile tespit edilmiş zorunlu haller dışında delme-patlatma yöntemlerinin
kullanılmaması, habitat bölünmesi ile flora, fauna kaybının en aza indirilerek ckolojik
koridor oluşturacak tedbirlerin alınması, bölgeye ilişkin olarak ekolojik etki değerlendirme
raporu hazırlanması koşullarıyla; Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya
Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, ÇED
Yönetmeliği hükümleri ve diğer ilgili mevzuata uygunluğun sağlanması şartlarıyla
madencilik faaliyetleri yapılabilir. Doğal peyzaj ve siluet dikkate alınarak kum, çakıl, taş,
maden vb. malzeme alınabilir, bu amaçla ocak açılabilir, ancak bozulan alanların doğaya
yeniden kazandırılması amaçlı toprak dökümü hariç toprak, cüruf, çöp, hafriyat, sanayi
artığı vb. dökülemez.
b. Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun
olmak koşuluyla geçici depolama yapılabilir.
c. Bölgenin ayırt edici özelliklerinden kaynaklı sınırlamalar ile diğer kurum görüşlerindeki
kısıtlar saklı kalmak kaydıyla mer'i mekânsal plan kapsamında tarım ve hayvancılık amaçlı
yapılara izin verilebilir.
16.10.2019 tarihli ve 109 sayılı Doğal Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke
Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.