Yönetmelik Detayı

18 Eylül 2025 PERŞEMBE Resmî Gazete YÖNETMELİK C Sayı : 33021 Karar Sayısı: 10424 Ekli "Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ve Kuruluşuna Dâhil Kurumların Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği”nin yürürlüğe konulmasına, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci maddesi gereğince karar verilmiştir. 17 Eylül 2025 Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU VE KURULUŞUNA DÂHİL KURUMLARIN TELİF HAKKI, YAYIN VE SATIŞ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Hükümleri Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Yüksek Kuruma dâhil olan Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezinin telif hakları, yayın ve satış esaslarını belirlemektir. Kapsam MADDE 2- (1) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Yüksek Kuruma dâhil olan Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezinin, 11/10/2011 tarihli ve 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen amaç ve görevleri gerçekleştirmek üzere planlayıp hazırladıkları, kendi özelliklerine uygun çalışmaların değerlendirilmesi ve eserlerin yayımlanması, her türlü hazırlık çalışmaları, işlenme ve telif ücretlerinin hesaplanması, satışı ve bu işlerle ilgili diğer hususlar ile Yüksek Kurum veya Kurumlar dışında hazırlanmış olup Yüksek Kurum ile Kurumlar tarafından yayımlanması öngörülen eserlerin yayımı ile telif ve işlenme ücretlerinin hesaplanması ve bu işlerle ilgili diğer hususları kapsar. (2) Müzik kompozisyonları, resim, heykel, mimarlık projesi, maket, folklor malzemeleri ve orijinal harita gibi sanat eserleri hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Dayanak MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, 11/10/2011 tarihli ve 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bilim Kurulu: 664 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesi kapsamında kurulan bilim kurullarını, b) Elektronik ortam: Verilerin sayısallaştırılarak aktarıldığı, elektronik aygıtlar aracılığıyla okunup yazılabilecek her türlü bilgi için veri kaydı amacıyla kullanılan kayıt ortamı veya veri taşıyıcıyı, c) Elektronik yayın: Geleneksel yöntemlerle hazırlanmış veya basılmış kitap ve derginin her türlü elektronik ortamda sunulmuş şeklini, ç) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini, d) İşlenme: Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsullerini, e) Kurum: İlgisine göre Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezini, f) Kurum Başkanı: İlgisine göre Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezi Başkanını, g) Tercüme: Yazıldığı dilden başka bir dile aynen çevrilen eseri, ğ) Yönetim Kurulu: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulunu, h) Yüksek Kurum: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunu, 1) Yüksek Kurum Başkanı: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanını, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Yayın Komisyonları ve İnceleme Esasları Yayın komisyonları MADDE 5- (1) Yüksek Kurum veya Kurumların yayın işlerini yürütmek, her türlü hazırlık çalışmalarını yapmak, işlenme ve telif ücretlerini belirlemek üzere yayın komisyonları kurulur. (2) Yayın komisyonları, Kurum Başkanının teklifi, Bilim Kurulunun uygun görüşü ve Yönetim Kurulu kararı ile kurulur. (3) Yayın komisyonu başkanı, Kurum Başkanıdır. Yayın komisyonuna, Bilim Kurulu asli üyeleri arasından bir yıllığına en az dört üye seçilir. Yayın komisyonu üyeleri, seçilmesindeki usul ve esaslara göre değiştirilebilir. (4) Yayın komisyonu üyeleri tekrar seçilebilirler. Ancak Bilim Kurulu asli üyeliği sona erenlerin, yayın komisyonu üyeliği de sona erer. (5) Yayın komisyonları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. Oyların eşitliği hâlinde başkanın katıldığı karar, yayın komisyonu kararı sayılır. (6) Kurum Başkanı yayın komisyonunun gündemini hazırlar, çalışmalarını düzenler ve yayın komisyonuna başkanlık eder. (7) Yayın komisyonunun faaliyetlerini desteklemek üzere yeter sayıda uzman ve uzman yardımcısı görevlendirilebilir. Gerektiğinde çalışmalara katkı sağlayabilecek diğer personelden de yararlanılabilir. (8) Yayın komisyonu çalışma ve kararları, elektronik ya da fiziki ortamda bu personelden görevlendirilecek bir raportör tarafından kayıt altına alınır. Yayın komisyonlarının incelemesi MADDE 6- (1) Yayın komisyonlarına eserler, Yüksek Kurum bünyesindeki bütünleşik bilgi sistemi üzerinden elektronik ortamda sunulur. hâlinde; (2) Yayın komisyonları incelemelerini aşağıdaki esaslara göre yapar: a) Eser veya işlenmelerin Yüksek Kurum veya Kurumlar tarafından yaptırılması 1) 664 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin öngördüğü ilkeleri ve görevleri gerçekleştirmeye yönelik veya bunlara uygun olup olmadığı, 2) Planda bulunup bulunmadığı, özellik ve kapsamının verilen konuya uygunluğu, 3) Bilimsel yöntemlere veya bir sanatın özelliklerine göre hazırlanıp hazırlanmadığı, 4) Sözleşmeye uygunluğu, 5) Kullanılan dilin Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen yazım kurallarına ve Yüksek Kurum tarafından belirlenen ilkelere uygunluğu, 6) Kapsam ve üslupça yeterliliği, 7) Millî menfaatlerimize ve millî bütünlüğümüze uygunluğu, 8) Elektronik olarak yayımlanması ya da basılması, 9) Basılması uygun görüldüğü takdirde ne miktarda basılması gerektiği, b) Eser veya işlenmenin Yüksek Kurum veya Kurumlar dışında hazırlanıp da Kurum tarafından telif hakkının devralınmasının istenmesi durumunda, (a) bendinin (1), (2), (3), (5), (6), (7), (8) ve (9) numaralı alt bentlerinde belirtilen esasların yanı sıra ayrıca; 1) Eser veya işlenmenin konusunun, Yüksek Kurum veya Kurumların çalışma alanı içerisinde veya destekleyeceği konular arasında bulunup bulunmadığı, 2) Yüksek Kurum veya Kurumların plan ve programlarını desteklemesi ve yayımlanmasında yarar olup olmadığı, 3) Mevcut iş programı veya iş hacmine göre öncelikle ele alınmasının gerekip gerekmediği, 4) Telif veya işlenme ücretinin tutarı, 5) Bütçe imkânı, yönlerinden incelenir. (3) Yayın komisyonu; yayımlanacak eser, tercüme veya işlenmeyi bu eserin ait olduğu alanda tanınmış bir veya birden fazla uzmana incelettirebilir ve vereceği kararda bu inceleme sonucunu da göz önünde bulundurur. (4) Tercüme eserler için gerekli görüldüğü takdirde çevirmenden, tercüme edeceği eserden 10-15 sayfalık deneme tercümesi istenebilir. Deneme çalışması olumlu sonuç verirse eser o çevirmene ısmarlanır. Deneme için ücret ödenmez. (5) Yapılan incelemelerde olumlu görüşe varılması durumunda eser veya işlenmenin telif haklarına esas olacak türü, bütçe imkânları, basılmasına karar verilmiş olup baskı sırası bekleyen veya basılmakta olan yayınların durumu göz önünde bulundurularak ne zaman ve ne şekilde yayımlanacağı, baskı sayısı ve diğer hususlar yayın komisyonu kararında dikkate alınır. (6) Kurum, her türlü hazırlık çalışmaları ile işlenme ve eserin bir nüshasını yayın komisyonu kararı ile birlikte Yönetim Kuruluna gönderir. Eser hakkındaki kesin karar, yayın komisyonu kararı ve ekindeki belgelerle birlikte değerlendirilerek Yönetim Kurulu tarafından verilir. (7) Yönetim Kurulunun onayı üzerine Kurumca yayın işlemine başlanır. Yönetim Kurulu eserin basılmasına onay verebileceği gibi eserin basılmaksızın elektronik ortamda yayımlanmasına da karar verebilir. Bu durumda telife ilişkin hükümler aynen uygulanır. (8) Yüksek Kurum veya Kurumlar tarafından yaptırılacak her türlü hazırlık çalışmaları, işlenme ve eserlerden bu Yönetmeliğe göre telif ücreti ödenme imkânı bulunmayanlar için şartları Kurumlarca tespit ve teklif edilip Yönetim Kurulu tarafından onaylanan faaliyetler karşılığı olarak ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak özel sözleşmelerde belirlenecek esaslara göre ödeme yapılır. (9) Yüksek Kurum veya Kurumlar tarafından yaptırılacak her türlü hazırlık çalışmaları ile işlenme ve eserlerden basım ve yayımı kesin olarak uygun görülmeyenlere, belge ile ibraz edilen masraflar Kurumun teklifi üzerine Yönetim Kurulunun kararı ile ödenir. Ayrıca yayımlanmış olması hâlinde eser için ödenmesi gereken telif ücretinin % 10'una kadar ödeme de yapılabilir, ancak bu durumda eser ve işlenmeye ilişkin telif hakları Kuruma ait olur ve yazar bir hak iddiasında bulunamaz. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ücretler ve Hesaplanması ile Telif Hakkı İtibari sayfanın tespiti MADDE 7- (1) Yayımlanması kabul edilen eserler için ödenecek telif ücretinin tespitinde, itibari sayfa sayısı esas tutulur. 200 kelimelik bir metin, bir itibari sayfa sayılır. (2) Eserin itibari sayfa sayısının tespiti aşağıdaki şekilde yapılır: a) Eserin veya işlenmenin çeşitli yerlerinden metin ile tam olarak dolu 10 sayfa seçilerek kelimeler sayılır ve toplanır. Bu toplam 10'a bölünerek eserin veya işlenmenin dolu bir sayfasında ortalama kaç kelime bulunduğu tespit edilir. b) Eserin tamamındaki metinle dolu sayfalar sayılır ve (a) bendine göre bir sayfada bulunan ortalama kelime sayısı ile çarpılarak eserin metinle dolu sayfalarının kelime sayısı bulunur. c) Sayfa hesabında yarım ve yarımdan fazla sayfalar, tam sayfa kabul edilir. Yarımdan az olan sayfaların ikisi, bir tam sayfa kabul edilir. Yayın komisyonları tarafından fihrist, indeks ve benzeri sayfaların yazarın fıkrî çalışmasının sonucu olduğu tespit edildiği takdirde bu sayfalar telif ücreti hesabında sayfa sayısına dâhil edilir. ç) İlk defa yayımlanan fotoğraf, harita, grafik, tablo, çizelge ve şekillerin basıldıktan sonraki yüz ölçümlerinin santimetrekaresinde 2 kelime, resim ve motiflerde 4 kelime bulunduğu varsayılarak eserin veya işlenmenin bu kısımlarına düşen kelime sayısı hesaplanır. Daha önce yayımlanmış olanlar için ödeme yapılmaz. Çeviri eserlerde ve derlemelerde bulunan fotoğraf, harita, grafik, tablo, çizelge ve şekiller için çeviri yapılmamışsa ödeme yapılmaz. d) Metinle dolu sayfaların ve diğer kısımların (c) ve (ç) bentlerine göre bulunup toplanan kelime sayısı 200'e bölünerek eserin itibari sayfa sayısı belirlenmiş olur. Ücretlerin hesaplanması esasları MADDE 8- (1) İtibari sayfa karşılığı gösterge rakamları, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1 ÜCRETLERİN HESAPLANMASINDA KULLANILACAK GÖSTERGE RAKAMLARI TABLOSU'nda gösterilmiştir. Yayın komisyonu tarafından eserin niteliğine göre seçilerek önerilen gösterge rakamı, Yönetim Kurulunda karara bağlanır. Yayımlanmasına karar verilen eserler için ödenecek telif ücretleri, Yönetim Kurulu kararında yer alan gösterge rakamı ile eserin yayımlandığı tarihteki memur maaş katsayısı ve itibari sayfa sayısının çarpılması suretiyle bulunacak rakam üzerinden Türk lirası olarak hesaplanır ve eser yayımlandıktan sonra ödenir. Eserin basımı yanında elektronik olarak da yayımlanması hâlinde sadece birisi için telif ücreti ödenir. (2) Kurum tarafından eser için ödenecek telif ücretinden mahsup edilmek kaydıyla hak sahibine ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak avans ödemesi yapılmasına karar verilebilir. Eser için ödenecek avans miktarı, sözleşmede belirlenebileceği gibi hazırlanmış bulunan eser için yayın onayının alınmasından sonra da birinci fıkrada yer alan "yayımlandığı tarihteki memur maaş katsayısı" ibaresi yerine "yayın onayının alındığı tarihteki memur maaş katsayısı" ibaresi konularak yapılacak hesap sonunda bulunacak miktarın yarısını geçmemek şartıyla Kurum tarafından belirlenir. (3) Her türlü yayın ücretlerinin hesaplanmasında kullanılacak gösterge rakamları Kurumun gerekçeli önerisi ve Yönetim Kurulu kararı ile üç katına kadar artırılabilir. Ancak zorluğu, çok büyük emek ve zaman harcandığı, alanında yenilikler getirdiği, Türk kültürü ve bilimine katkılarının olduğu tespit edilen telif ve tercüme eserler ile eleştirmeli metinlere ilişkin göstergelerin yayın komisyonu tarafından on katına kadar artırılması önerilebilir. Bu öneri, Kurumun görüşü ve bütçe imkânları dikkate alınarak Yönetim Kurulunda karara bağlanır. (4) Yayınlarda tıpkıbasımların, eleştirmeli metinlerin (edisyon kritik) veya çeviri yazıların (transkripsiyonların) ücretleri ayrı ayrı hesaplanır ve toplamları telif ücreti olarak ödenir. (5) Telif, tercüme ve işlenme ücretlerinin hesaplanmasında baskı miktarı aşağıda belirtildiği şekilde dikkate alınır: a) 10.000 baskıya kadar her 1.000 baskı için, b) 10.000'den 30.000 baskıya kadar her 2.000 baskı için, c) 30.000'den 60.000 baskıya kadar her 3.000 baskı için, ç) 60.000'den 100.000 baskıya kadar her 4.000 baskı için, d) 100.000'den sonraki her 5.000 baskı için, itibari sayfa sayısı karşılığı telif ücreti tutarının % 10'u baskı sayısı karşılığı telif ücreti olarak ödenir. Elektronik yayınlar için 1.000 baskı esas alınarak hesaplama yapılır. (6) 300.000 baskıdan sonrası için ücret ödenmez. (7) Hesaplamalarda, ara baskı karşılığı oranlanarak bulunur. (8) Yeni baskının yapılmasında aynı süreç izlenir. İkinci ve sonraki baskılar için ödenecek telif ücreti, birinci fıkrada yer alan esaslar doğrultusunda Kurum tarafından belirlenecek yeni katsayıya göre hesaplanır ve ilk baskı için ödenen itibari sayfa sayısı karşılığı telif ücreti miktarı bundan düşülür. Yeni baskılar için ödenecek baskı sayısı karşılığı telif ücreti hesabında ise sadece yeni baskı sayısı dikkate alınır. Yüksek Kurum veya Kurumlar tarafından hazırlatılan eserlere, müteakip baskılar için bir ödeme yapılmaz. (9) Eserin tamamında veya bir kısmında değişiklik yapılmış ve bu değişiklik yayın komisyonunca tespit ve kabul edilmişse sadece değişen kısımlara ait itibari sayfa sayısına göre ilk baskı gibi telif ücreti ödenir. Kitabın muhtevasında herhangi bir değişiklik yapılmadan sadece bölüm ve konu itibarıyla sıra değişikliği yapılmışsa bu hüküm uygulanmaz. (10) Dergi, bülten ve gazete gibi periyodik yayınlar ile tanıtma ve duyurma amacına yönelik broşür, katalog gibi yayınlarda baskı sayısı dikkate alınmaz, sadece bu madde kapsamında hesaplanacak itibari sayfa karşılığı telif ve işlenme ücreti ödenir. Ancak bu eserlerin telif ve işlenme ücretleri yayın komisyonlarınca % 100'e kadar artırılabilir. İkinci ve sonraki baskılar için herhangi bir ücret ödenmez. (11) Bilimsel konferanslara ödenecek ücret, konferans metni itibari sayfa sayısına göre hesaplanır. Bilimsel konferansların ücreti yayın komisyonlarınca % 50'ye kadar artırılabilir. Ancak konferansların yayımlanması hâlinde ayrıca telif hakkı ödenmez. (12) Ücretlerden vergi ve diğer yasal kesintiler yapıldıkt [Metin uzunluk sınırı nedeniyle kesildi]